HOW TO STORE VINYL
ZO BEWAAR JE PLATEN ZONDER SCHADE
Een platencollectie groeit vaak ongemerkt.
Eerst staat er een kleine rij in de kast. Daarna komt er een tweede vak bij. Voor je het weet worden platen tijdelijk op elkaar gelegd, leunen ze schuin tegen een wand of staan ze strak tussen andere exemplaren geperst.
Vinyl lijkt stevig, maar reageert op druk, warmte, vocht en verkeerde ondersteuning. Hoezen verkleuren, naden scheuren en platen kunnen vervormen wanneer ze jarenlang verkeerd worden bewaard.
Goed opbergen vraagt geen professionele archiefruimte. Met een stevige kast, geschikte hoezen en een stabiele omgeving bescherm je een collectie al tegen de belangrijkste risico’s.
STAND UP STRAIGHT
BEWAAR PLATEN RECHTOP
Vinylplaten horen verticaal te staan, zoals boeken in een boekenkast.
Leg een collectie niet langdurig plat op elkaar. Het gewicht van de stapel drukt op de onderste hoezen en kan ringslijtage, vervorming en beschadigde randen veroorzaken. Bij grote stapels wordt het bovendien moeilijk om een plaat te pakken zonder andere exemplaren te verschuiven.
Zorg dat platen zoveel mogelijk rechtop staan. Een kleine afwijking is niet direct een probleem, maar langdurig sterk schuin leunen veroorzaakt ongelijkmatige druk.
Is een vak nog niet vol? Gebruik dan een stevige boekensteun of vakverdeler die minstens ongeveer even hoog is als de platen. Zo blijft de rij ondersteund zonder dat de laatste exemplaren omvallen.
ENOUGH ROOM
NIET TE LOS EN NIET TE STRAK
Een goede rij platen staat dicht genoeg bij elkaar om rechtop te blijven, maar niet zo strak dat je kracht moet gebruiken om een exemplaar uit de kast te trekken.
Te veel ruimte zorgt ervoor dat platen gaan leunen. Te weinig ruimte veroorzaakt druk op de hoezen en maakt het lastig om platen veilig terug te zetten.
Een eenvoudige controle:
• je kunt één plaat zonder kracht uit de rij halen;
• de omliggende platen blijven grotendeels rechtop staan;
• je hoeft de hoezen niet samen te drukken om een plaat terug te plaatsen;
• boxsets en dikke gatefoldhoezen worden niet vervormd.
Laat liever een beetje werkruimte over dan ieder vak volledig vol te persen.
BUILD A STRONG SJELF
KIES EEN STEVIGE KAST
Vinyl is zwaar. Een bescheiden rij platen kan al snel tientallen kilo’s wegen.
Gebruik daarom een kast die geschikt is voor het gewicht van een groeiende collectie. Lange, dunne planken kunnen in het midden doorbuigen. Dat zorgt niet alleen voor instabiliteit, maar kan ook extra druk op de platen veroorzaken.
Let bij een platenkast op:
• sterke, vlakke planken;
• voldoende verticale ondersteuning;
• vakken die diep en hoog genoeg zijn voor lp-hoezen;
• een vlakke ondergrond;
• stabiliteit wanneer meerdere vakken gevuld zijn;
• veilige bevestiging aan de wand wanneer de kast kan kantelen.
Plaats platen niet direct op een vochtige vloer. Een kleine lekkage kan anders direct meerdere hoezen beschadigen. Een verhoogde onderste plank geeft extra bescherming.
COOL, DRY & STABLE
TEMPERATUUR EN VOCHT
De beste plek voor vinyl is een koele, droge ruimte met zo weinig mogelijk grote schommelingen.
Als praktische bovengrens wordt vaak minder dan 23 graden en ongeveer minder dan 50 procent relatieve luchtvochtigheid aangehouden. Thuis is vooral een stabiele, comfortabele kamer belangrijk.
Vermijd plaatsen zoals:
• een warme zolder;
• een vochtige kelder;
• een onverwarmde garage of schuur;
• direct naast een radiator;
• bij een haard of kachel;
• tegen een muur met vochtproblemen;
• in een ruimte waar temperatuur en vocht sterk wisselen.
Een vochtige omgeving kan kartonnen hoezen laten golven en vergroot het risico op schimmel. Langdurige warmte kan vinyl vervormen en materialen sneller laten verouderen.
Twijfel je aan een ruimte? Een eenvoudige digitale meter voor temperatuur en luchtvochtigheid geeft snel meer inzicht.
KEEP IT DARK
BESCHERM TEGEN ZONLICHT
Direct zonlicht combineert twee risico’s: warmte en verkleuring.
Hoezen kunnen verbleken wanneer dezelfde zijde langdurig in het licht staat. Donker drukwerk, felle kleuren en rugteksten verliezen dan zichtbaar hun oorspronkelijke uitstraling.
Vinyl dat in direct zonlicht opwarmt, kan bovendien vervormen.
Plaats een platenkast daarom niet direct voor een zonnig raam. Is dat niet te vermijden? Gebruik dan zonwering, gordijnen of een kast met gesloten vakken.
Normaal kamerlicht is geen reden tot paniek. Langdurig direct zonlicht is het werkelijke probleem.
THE INNER SLEEVE
DE EERSTE BESCHERMING VAN HET VINYL
De binnenhoes raakt het vinyl rechtstreeks en speelt daarom een belangrijke rol.
Een ruwe, vuile of beschadigde papieren binnenhoes kan stof vasthouden en bij herhaald gebruik fijne veegjes veroorzaken. Vervang zo’n binnenhoes door een schoon antistatisch exemplaar of een hoes van geschikt, stabiel materiaal.
Goede opties zijn bijvoorbeeld:
• een antistatische binnenhoes;
• een zuurvrije papieren hoes met zachte kunststof voering;
• een binnenhoes van geschikt polyethyleen.
Gooi een originele bedrukte binnenhoes niet weg. Die kan onderdeel zijn van de uitgave en belangrijk zijn voor de compleetheid.
Bewaar het vinyl in de nieuwe beschermende binnenhoes en houd de originele binnenhoes apart in de buitenhoes. Zo blijven zowel de plaat als het oorspronkelijke onderdeel behouden.
THE OUTER SLEEVE
BESCHERM DE BUITENHOES
Een transparante buitenhoes beschermt de albumhoes tegen stof, wrijving, vingerafdrukken en lichte gebruiksschade.
Kies een buitenhoes van stabiel materiaal, zoals polypropyleen, polyester of geschikt polyethyleen. Vermijd zachte buitenhoezen van PVC voor langdurige opslag. Weekmakers en andere stoffen uit flexibel PVC kunnen na verloop van tijd ongewenst reageren met materialen in de omgeving.
De buitenhoes moet ruim genoeg zijn om de albumhoes zonder spanning te bevatten.
Een te strakke buitenhoes kan:
• hoeken ombuigen;
• druk op een gatefoldhoes zetten;
• inserts vervormen;
• lastig te verwijderen zijn;
• de originele hoes beschadigen wanneer je haar eruit trekt.
Boxsets en dikke gatefolduitgaven hebben ruimere hoezen nodig dan een standaard enkele lp.
A WORD ABOUT SHRINK WRAP
LAAT STRAKKE FOLIE NIET TREKKEN
Originele krimpfolie en hype stickers kunnen voor verzamelaars interessant zijn. Toch kan oude, strakgetrokken folie druk op de kartonnen hoes uitoefenen. Bij warmte kan de folie verder krimpen en bijdragen aan vervorming.
Zie je dat de folie aan de hoeken trekt, de hoes krom maakt of spanning veroorzaakt? Verwijder haar dan voorzichtig.
Wil je een hype sticker bewaren? Knip het gedeelte met de sticker netjes uit en bewaar het bij de plaat, of plaats het losse deel in de buitenhoes.
Is de folie ruim geopend en staat er geen spanning op de hoes? Dan is er minder reden om direct in te grijpen. Controleer haar wel af en toe.
TURN THE OPENINGS
HOUD STOF BUITEN
Plaats de opening van de binnenhoes niet in dezelfde richting als de opening van de buitenhoes.
Draai de binnenhoes een kwartslag, zodat de opening naar boven wijst wanneer de plaat in de buitenhoes zit. Hierdoor kan de plaat niet gemakkelijk uit beide hoezen tegelijk schuiven en krijgt stof geen directe route naar het vinyl.
Gebruik je ook een transparante buitenhoes? Laat de opening daarvan bij voorkeur omhoog wijzen of in een andere richting dan de opening van de albumhoes.
Sluit een gebruikte plaat niet volledig luchtdicht op wanneer er mogelijk nog vocht aanwezig is. De plaat en hoes moeten altijd schoon en volledig droog zijn voordat je ze opbergt.
CLEAN BEFORE STORAGE
BERG GEEN VUIL OP
Stof, huidvet en achtergebleven schoonmaakmiddel verdwijnen niet wanneer een plaat in de kast staat.
Controleer een plaat voordat je haar voor langere tijd opbergt. Verwijder los stof en geef zichtbaar vuile tweedehands platen zo nodig een veilige grondige reiniging.
Laat nat gereinigde platen altijd volledig drogen voordat ze teruggaan in een binnenhoes.
Gebruik daarvoor de stappen uit THE VINYL CARE GUIDE — Hoe maak je platen veilig schoon?
Een vuile plaat in een nieuwe binnenhoes maakt die nieuwe hoes direct opnieuw vuil. Reinig daarom eerst de plaat en vervang daarna pas de binnenhoes.
HANDLE WITH CARE
OOK IN DE KAST BLIJFT AANRAKEN BELANGRIJK
Pak een plaat altijd bij de buitenrand en het label vast. Raak het speeloppervlak niet aan.
Trek een album rustig uit de kast. Klem niet alleen je vingers rond de bovenrand van de kartonnen hoes wanneer die strak tussen andere platen staat. Maak eerst wat ruimte en schuif het exemplaar daarna recht naar buiten.
Plaats een plaat na het afspelen direct terug in haar binnenhoes en vervolgens in de buitenhoes. Laat haar niet onbeschermd op een draaitafel, stoel of stapel liggen.
Een vaste routine voorkomt de meeste schade:
• uit de kast;
• voorzichtig afspelen;
• zo nodig borstelen;
• terug in de binnenhoes;
• rechtop terug in hetzelfde vak.
DON’T OVERLOAD THE COVER
BEWAAR EXTRA’S ZONDER DRUK
Posters, boekjes en inserts horen bij de uitgave, maar kunnen extra druk in de hoes veroorzaken wanneer ze verkeerd worden teruggeplaatst.
Vouw een poster alleen langs de bestaande vouwen. Maak geen nieuwe vouwen om hem passend te krijgen. Bewaar dikke boekjes en extra onderdelen vlak en zonder spanning.
Puilt een hoes zichtbaar uit? Gebruik dan een ruimere beschermhoes of bewaar kwetsbare onderdelen afzonderlijk naast de plaat in een geschikte beschermende verpakking.
Noteer voor jezelf welke onderdelen bij de uitgave horen, zodat ze niet van elkaar gescheiden raken.
MOVING YOUR COLLECTION
PLATEN VEILIG VERHUIZEN
Gebruik voor transport stevige dozen waarin lp’s rechtop en volledig ondersteund kunnen staan.
Een doos moet:
• sterk genoeg zijn voor het gewicht;
• niet veel groter zijn dan de platen;
• volledig worden ondersteund aan de onderzijde;
• niet zo zwaar worden gevuld dat veilig tillen onmogelijk is;
• vrij blijven van vocht.
Vul lege ruimte op met stevig, schoon beschermmateriaal zodat de platen niet gaan schuiven of schuin vallen.
Til een volle doos altijd aan de onderkant. Vertrouw niet uitsluitend op handgrepen of dun karton.
Laat platen tijdens transport niet langdurig achter in een warme auto. De temperatuur kan daar snel oplopen.
CHECK YOUR COLLECTION
CONTROLEER DE KAST REGELMATIG
Een collectie verandert. Er komen platen bij, vakken raken voller en een ruimte kan vochtiger of warmer worden.
Controleer daarom af en toe:
• staan de platen nog rechtop?
• buigen de planken door?
• zitten vakken te vol?
• zijn er hoezen die golven of verkleuren?
• ruikt een deel van de collectie muf?
• staat de kast nog stabiel?
• komt er zonlicht op de ruggen?
• zijn binnen- of buitenhoezen aan vervanging toe?
Een probleem dat vroeg wordt ontdekt, blijft meestal beperkt tot één plaat of één vak. Een probleem dat jarenlang onopgemerkt blijft, kan een groter deel van de collectie aantasten.
THE STORAGE CHECKLIST
ZO STAAT JE COLLECTIE GOED
• Bewaar platen verticaal.
• Gebruik volledige ondersteuning aan beide uiteinden.
• Zet platen niet te los en niet te strak.
• Kies een sterke, stabiele kast.
• Houd platen van een vochtige vloer.
• Bewaar de collectie koel, droog en stabiel.
• Vermijd direct zonlicht en warmtebronnen.
• Gebruik schone, geschikte binnenhoezen.
• Bewaar originele binnenhoezen en inserts.
• Gebruik ruime buitenhoezen van stabiel materiaal.
• Vermijd zachte PVC-hoezen voor langdurige opslag.
• Verwijder krimpfolie wanneer die spanning veroorzaakt.
• Berg alleen schone en volledig droge platen op.
• Controleer de collectie regelmatig.
MAKE ROOM FOR MUSIC
Een goede platenkast is meer dan een plek waar vinyl toevallig past.
Ze ondersteunt iedere plaat, beschermt iedere hoes en geeft een collectie ruimte om te groeien zonder dat exemplaren elkaar beschadigen.
Zet platen rechtop. Houd ze koel en droog. Gebruik de juiste hoezen en voorkom onnodige druk.
Een goed opgeborgen collectie blijft niet alleen mooier.
Ze blijft klaar om uit de kast te komen.
KEEP DIGGING.
SJELF.
