BUYING A TURNTABLE
WAAR LET JE OP BIJ HET KIEZEN VAN EEN PLATENSPELER?
Een platenspeler koop je niet alleen om platen te laten draaien. Het apparaat moet de groef nauwkeurig volgen, trillingen beperken en het kwetsbare signaal zonder onnodige vervorming doorgeven.
Daarvoor hoef je niet direct het duurste model te kiezen.
Een goede platenspeler is vooral een model dat past bij jouw manier van luisteren, je bestaande apparatuur en de mogelijkheden die je later wilt hebben.
Dit zijn de onderdelen waarop je werkelijk moet letten.
START WITH YOUR SETUP
Bepaal eerst waarop je de platenspeler wilt aansluiten.
Gebruik je actieve speakers met een eigen versterker? Dan kun je een platenspeler met ingebouwde phono-voorversterker meestal rechtstreeks aansluiten.
Gebruik je passieve speakers? Dan heb je daarnaast een versterker nodig. Controleer of die versterker een speciale PHONO-ingang heeft.
Heeft je platenspeler geen ingebouwde phono-voorversterker en je versterker geen PHONO-ingang? Dan is een losse phono-voorversterker nodig.
De juiste combinatie voorkomt dat het geluid veel te zacht, vervormd of helemaal niet hoorbaar is.
PHONO OR LINE?
Het signaal dat rechtstreeks uit een cartridge komt, is erg zwak. Een phono-voorversterker versterkt dit signaal en corrigeert tegelijkertijd de speciale equalization die bij vinyl wordt gebruikt.
Veel moderne platenspelers hebben daarom een schakelaar met PHONO en LINE.
PHONO gebruik je wanneer het signaal nog naar een losse phono-voorversterker of PHONO-ingang van een versterker gaat.
LINE gebruik je wanneer de ingebouwde voorversterker van de platenspeler actief is en je aansluit op actieve speakers of een gewone AUX-, CD- of LINE-ingang.
Gebruik niet tegelijkertijd twee phono-voorversterkers. Dat veroorzaakt een te hard en vervormd signaal.
BELT DRIVE OR DIRECT DRIVE?
Bij een belt-drive platenspeler wordt het draaiplateau via een snaar door de motor aangedreven. De snaar helpt om trillingen van de motor minder rechtstreeks aan het plateau door te geven.
Daarom is belt drive populair voor rustig thuis luisteren.
Bij direct drive bevindt de motor zich direct onder het draaiplateau. Dit zorgt doorgaans voor een snelle start, stevig koppel en stabiele bediening. Direct drive wordt veel gebruikt door dj’s, maar kan ook uitstekend geschikt zijn voor thuisgebruik.
Geen van beide systemen is automatisch beter.
De kwaliteit van de motor, lagering, constructie en snelheidsregeling is belangrijker dan alleen het type aandrijving.
AUTOMATIC OR MANUAL?
Een automatische platenspeler kan de toonarm zelf op de plaat plaatsen en na afloop weer terugbrengen. Dat is comfortabel en verkleint de kans dat je de naald per ongeluk verkeerd neerzet.
Bij een handmatige platenspeler bedien je de toonarm zelf. Dat vraagt iets meer aandacht, maar geeft je volledige controle en houdt de constructie vaak eenvoudig.
Er bestaat geen verkeerde keuze.
Kies automatisch wanneer gebruiksgemak vooropstaat. Kies handmatig wanneer je het ritueel prettig vindt en meer controle wilt over het afspelen.
CHECK THE CARTRIDGE
De cartridge zet de beweging van de naald om in een elektrisch signaal. Daarmee is het een van de belangrijkste onderdelen van de platenspeler.
Let bij aankoop op de volgende vragen:
• Is de naald vervangbaar?
• Kan alleen de naald of ook de volledige cartridge worden vervangen?
• Zijn vervangende naalden gemakkelijk verkrijgbaar?
• Kan de naalddruk worden ingesteld?
• Is de cartridge correct afgestemd op de toonarm?
Een vervangbare naald maakt onderhoud eenvoudiger en geeft je later vaak de mogelijkheid om de platenspeler te verbeteren zonder direct een volledig nieuw apparaat te kopen.
TRACKING FORCE AND ANTI-SKATE
De naalddruk bepaalt met hoeveel kracht de naald in de groef rust.
Te weinig druk kan ervoor zorgen dat de naald slecht volgt, vervormt of uit de groef springt. Te veel druk kan onnodige slijtage veroorzaken.
De juiste instelling wordt bepaald door de fabrikant van de cartridge.
Anti-skate compenseert de kracht die de toonarm tijdens het afspelen naar het midden van de plaat trekt. Bij platenspelers met instelbare naalddruk is een instelbare anti-skate daarom een waardevolle functie.
Bij volledig automatische instapmodellen kunnen deze instellingen vooraf door de fabrikant zijn vastgelegd. Dat is niet per definitie verkeerd, maar biedt minder mogelijkheden om later onderdelen te veranderen.
SPEED MATTERS
Voor de meeste collecties zijn 33⅓ en 45 RPM voldoende.
Lp’s draaien meestal op 33⅓ RPM. Singles en sommige twaalf-inch-uitgaven draaien op 45 RPM.
Wil je ook oude 78-toerenplaten afspelen? Controleer dan niet alleen of de platenspeler 78 RPM ondersteunt. Hiervoor is doorgaans ook een speciale 78-toerennaald nodig.
Gebruik een gewone lp-naald niet zomaar voor 78-toerenplaten.
STABILITY BEFORE FEATURES
Een platenspeler werkt met extreem kleine bewegingen. Trillingen van speakers, meubels, voetstappen en de motor kunnen daardoor in het geluid terechtkomen.
Let daarom op:
• een stevige en stabiele behuizing;
• een goed gelagerd draaiplateau;
• voeten die trillingen helpen beperken;
• een toonarm zonder merkbare speling;
• een gelijkmatige en stabiele draaisnelheid.
Plaats de platenspeler uiteindelijk op een stevige, vlakke ondergrond en liever niet direct naast of op dezelfde kast als krachtige speakers.
Een eenvoudige, stabiele constructie is vaak waardevoller dan een lange lijst extra functies.
BLUETOOTH, USB OR ANALOG?
Bluetooth kan handig zijn wanneer je draadloos naar een speaker of hoofdtelefoon wilt luisteren. Het biedt flexibiliteit, maar het audiosignaal wordt daarvoor digitaal verzonden en meestal gecomprimeerd.
Een USB-aansluiting is interessant wanneer je platen wilt digitaliseren.
Voor traditioneel luisteren blijft een analoge RCA-aansluiting de belangrijkste basis. Het is daarom prettig wanneer een platenspeler meerdere aansluitmogelijkheden biedt, zonder dat je volledig afhankelijk bent van één systeem.
Kies alleen functies die je werkelijk gaat gebruiken.
BE CAREFUL WITH ALL-IN-ONE PLAYERS
Compacte spelers met ingebouwde speakers zijn aantrekkelijk door hun prijs en eenvoud. Toch bieden ze vaak weinig mogelijkheden om de naald, cartridge, naalddruk of toonarm goed af te stellen.
De kleine ingebouwde speakers en lichte constructie beperken bovendien regelmatig de geluidskwaliteit.
Wil je vinyl vooral ontdekken en later kunnen uitbreiden? Kies dan liever voor een losse platenspeler met een vervangbare naald en een normale audio-uitgang.
Daarmee bouw je een systeem dat met je collectie kan meegroeien.
NEW OR VINTAGE?
Een vintage platenspeler kan uitstekend gebouwd zijn en jarenlang plezier bieden. Houd wel rekening met mogelijk onderhoud.
Een oude snaar, versleten naald, vervuilde schakelaars, uitgedroogd smeermiddel of instabiele snelheid kunnen aandacht nodig hebben.
Controleer bij een gebruikt model:
• of beide snelheden stabiel werken;
• of de toonarm soepel beweegt;
• of het draaiplateau recht loopt;
• of kabels en aansluitingen in orde zijn;
• welke cartridge en naald zijn gemonteerd;
• of vervangende onderdelen verkrijgbaar zijn.
Reken eventuele onderhoudskosten mee in de aankoopprijs.
WHAT SHOULD YOU SPEND?
Bepaal je budget voor het volledige systeem en niet alleen voor de platenspeler.
Mogelijk heb je ook actieve speakers, een versterker, een phono-voorversterker, kabels of een nieuwe naald nodig.
Investeer eerst in een betrouwbare basis:
• stabiele snelheid;
• degelijke toonarm;
• vervangbare naald;
• passende aansluitingen;
• correcte afstelmogelijkheden.
Extra luxe, bijzondere materialen en geavanceerde cartridges kunnen later komen.
THE VERDICT
De beste platenspeler is niet automatisch de duurste of de speler met de meeste functies.
Het is de platenspeler die stabiel draait, je platen zorgvuldig afspeelt, correct op je audiosysteem kan worden aangesloten en ruimte biedt om mee te groeien.
Begin daarom niet bij het uiterlijk of de prijsklasse.
Begin bij de manier waarop je wilt luisteren.
KEEP DIGGING.
De juiste platenspeler laat zichzelf verdwijnen — en de muziek overblijven.
