GORILLAZ.

Gorillaz begon als een grap over lege popsterren en groeide uit tot een van de meest vrije bands van deze eeuw. Omdat de gezichten getekend waren, kon de muziek alles worden: hiphop, dub, synthpop, soul, punk en wereldmuziek, zonder ooit toestemming te vragen.

Wil je deze muziek ook op vinyl beluisteren? Bekijk Mountain van GORILLAZ op vinyl bij SJELF. Op de artiestpagina van GORILLAZ vind je de platen en andere ingangen om verder te luisteren.

EEN FLAT, EEN MTV EN EEN IDEE.

Damon Albarn en tekenaar Jamie Hewlett deelden eind jaren negentig een flat in Londen. Terwijl MTV eindeloos dezelfde poses en formats uitzond, bedachten ze een band die de kunstmatigheid van pop niet zou verbergen maar uitvergroten. Hewlett tekende bassist Murdoc Niccals, zanger 2-D, gitarist Noodle en drummer Russel Hobbs. Albarn bouwde het muzikale laboratorium erachter. Gorillaz was vanaf het begin dus geen masker voor één soloartiest, maar een botsing tussen songs, stripkunst, satire en een verhaalwereld die steeds verder kon groeien.

CLINT EASTWOOD OPENT DE DEUR.

Het titelloze debuut uit 2001 maakte het concept onmiddellijk geloofwaardig. Clint Eastwood liet Albarns lome melodie, melodica, dubbas en Del the Funky Homosapiens rap naast elkaar bestaan alsof die combinatie altijd al logisch was. 19-2000, Tomorrow Comes Today en Rock the House maakten duidelijk dat Gorillaz niet bij één genre hoorde. De videoclips gaven de vier personages een eigen lichaamstaal, geschiedenis en onderlinge irritatie. Luisteraars konden de band zien zonder de mensen achter de muziek volledig in beeld te krijgen. Precies daardoor werd het fictieve kwartet vreemd genoeg echt.

DEMON DAYS EN DE DONKERE DANSVLOER.

Voor Demon Days uit 2005 werkte Albarn met producer Danger Mouse. De plaat keek naar oorlog, consumptie en een wereld die tegelijk verbonden en eenzaam werd, maar deed dat met refreinen die niet uit je hoofd verdwenen. Feel Good Inc. koppelde De La Soul aan een dreunende bas en een akoestische breuk; DARE gaf Noodle het podium naast Shaun Ryder. De laatste nummers vormen bijna een suite, compleet met koor. Gorillaz bewees dat een virtuele band niet oppervlakkig hoefde te zijn. De verpakking was speels, de blik eronder steeds donkerder.

PLASTIC BEACH: AFVAL WORDT WERELD.

Plastic Beach uit 2010 speelde zich af op een kunstmatig eiland van afval. Het album maakte van overproductie niet alleen een onderwerp, maar ook een muzikale methode: orkest, synthesizers, grime, soul en Arabische strijkers lagen als aangespoelde materialen naast elkaar. Snoop Dogg, Bobby Womack, Mos Def, Lou Reed en Little Dragon verschenen zonder dat het album een los gastenboek werd. Empire Ants begint klein en opent halverwege als een nachtelijke horizon. Op vinyl wordt de schaal voelbaar: ieder nummer is een andere kust van hetzelfde eiland.

EEN ALBUM OP EEN IPAD.

Tijdens de Noord-Amerikaanse tour van 2010 nam Albarn onderweg The Fall op, grotendeels met een iPad. De plaat heeft minder monumentale gastrollen en klinkt schetsmatiger dan Plastic Beach. Juist dat maakt haar belangrijk. Gorillaz kon blijkbaar niet alleen bestaan als miljoenenproductie, maar ook als reisdagboek tussen hotels, bussen en soundchecks. Plaatsnamen en elektronische miniaturen volgen de route. The Fall laat horen dat de band geen vast decor nodig heeft. Zolang Albarn een nieuw geluid vindt en Hewlett een volgende scène kan bedenken, blijft het universum bewegen.

VERDWIJNEN EN TERUGKOMEN.

Na The Fall leek de samenwerking tussen Albarn en Hewlett uitgeput. Er waren spanningen over schaal, kosten en de verhouding tussen muziek en beeld. Toch keerde Gorillaz in 2017 terug met Humanz. Het album stelde zich een nacht voor waarin de wereld politiek kantelt en iedereen nog één keer samen danst. Vince Staples, Grace Jones, Kelela, Pusha T en vele anderen werden stemmen in die drukke ruimte. Een jaar later volgde The Now Now, veel kleiner en eenzamer, met 2-D dichter bij het midden. De twee platen tonen de uitersten van Gorillaz: een overvolle stad en een hoofdtelefoon na sluitingstijd.

SONG MACHINE ZONDER WACHTKAMER.

Song Machine begon als een reeks afleveringen: afzonderlijke samenwerkingen verschenen direct, zonder te wachten tot een traditioneel album af was. Op Season One: Strange Timez kwamen onder anderen Robert Smith, Beck, Elton John, Fatoumata Diawara en Peter Hook voorbij. Het format paste perfect bij de band. Gorillaz is geen gesloten bezetting die gasten tijdelijk binnenlaat; het is een platform waarop onverwachte stemmen elkaar kunnen ontmoeten. De virtuele leden geven samenhang, maar de frictie tussen stijlen levert de energie. Iedere aflevering kon een eigen kleur hebben en toch in dezelfde machine passen.

CRACKER ISLAND EN DE CULTUS VAN AANDACHT.

Cracker Island uit 2023 bracht een gladdere, compacte productie met Greg Kurstin. De plaat draaide om een digitale sekte en de verleiding van online erkenning. Bad Bunny, Stevie Nicks en Thundercat verschenen in een wereld waarin personages voortdurend iets aanbidden dat hen tegelijk leegmaakt. De satire sloot aan bij het oorspronkelijke idee uit de MTV-flat, maar het doelwit was veranderd. Niet langer bepaalde één televisiezender wat pop betekende; nu vormden algoritmes, feeds en fanwerelden samen de spiegel. Gorillaz bleef relevant door de machine opnieuw te tekenen.

THE MOUNTAIN.

Met The Mountain verscheen in februari 2026 het negende studioalbum. De plaat werd deels in India gemaakt en bevat stemmen en instrumenten uit verschillende tradities naast oude en nieuwe Gorillaz-partners. Waar eerdere albums vaak een eiland, hotel of cultus als decor gebruikten, kijkt The Mountain nadrukkelijk naar sterfelijkheid, herinnering en wat mensen meenemen wanneer iets eindigt. Het resultaat voelt niet als een eindpunt. De berg is een plek om te klimmen, terug te kijken en te beseffen dat iedere samenwerking een spoor heeft achtergelaten.

WIE IS DE BAND EIGENLIJK?

Damon Albarn blijft de muzikale spil en Jamie Hewlett bewaakt de visuele identiteit, maar Gorillaz is groter dan hun namen. Producers, rappers, zangers, instrumentalisten, animators, regisseurs en ontwerpers bouwen steeds tijdelijk mee. De fictieve leden maken die wisseling mogelijk zonder dat het project zijn silhouet verliest. 2-D, Murdoc, Noodle en Russel worden ouder, verdwijnen, keren terug en leven in clips, interviews en games. Ze zijn niet echt, maar de continuïteit die ze bieden is wel degelijk echt.

WAAROM GORILLAZ OP VINYL WERKT.

Gorillaz ontstond midden in de digitale cultuur, maar de albums zijn zorgvuldig opgebouwde werelden. Op vinyl vallen de overgangen, gaststemmen en productiedetails anders op. Demon Days krijgt een donkere tweede helft, Plastic Beach ontvouwt zich als een reis en Song Machine verandert van losse afleveringen in een gezamenlijke boog. Ook Hewletts beeldtaal krijgt op groot formaat de ruimte die een schermpje niet geeft. De band mag virtueel zijn; de beste manier om haar te begrijpen blijft opvallend tastbaar.

Gorillaz gebruikte fictie niet om mensen te verbergen, maar om meer verschillende mensen tegelijk hoorbaar te maken.

Ontdek de muzikale context in POP..