GENRE GUIDE
DUB.
IMAGE CREDIT: Original Genre Guide visual by SJELF.
KORT UITGELEGD
Wat is dub?
Dub is een Jamaicaanse benadering waarin bestaande opnamen door mixen opnieuw worden opgebouwd. Bas, drums, echo, galm en het weglaten van instrumenten maken van de studio een instrument.
Luisterstart: Augustus Pablo — King Tubby Meets Rockers Uptown. Bekijk de luisterselectie →
Dub begint meestal met muziek die al bestaat. Een reggaenummer wordt teruggebracht tot bas en drums, waarna afzonderlijke instrumenten verschijnen en verdwijnen. Een snaredrum blijft door de ruimte echoën. Een flard zang duikt op en lost opnieuw op. De mix wordt een nieuwe compositie.
THE B-SIDE OPENED THE DOOR.
In Jamaica brachten producenten platen uit met op de ene kant het vocale nummer en op de andere kant een instrumentale version. Sound-systemdeejays konden over die versies spreken en zingen, terwijl selectors exclusief materiaal kregen voor hun publiek.
Ingenieurs begonnen steeds radicalere versies te maken. Ze verwijderden niet alleen de zang, maar veranderden de balans van de volledige opname. Een alternatief voor de A-kant groeide uit tot een eigen kunstvorm.
KING TUBBY PLAYED THE MIXING DESK.
Osbourne Ruddock, beter bekend als King Tubby, begreep elektronica en bouwde en repareerde apparatuur voor sound systems. Die technische kennis gebruikte hij om bestaande multitrackopnamen opnieuw vorm te geven.
Met faders haalde hij instrumenten abrupt in en uit de mix. Filters maakten geluiden dun of donker, terwijl echo en galm korte fragmenten veranderden in lange ruimtelijke bewegingen. De mengtafel werd bespeeld alsof zij zelf een instrument was.
THE RHYTHM SECTION HELD THE GROUND.
Hoe experimenteel een dubmix ook werd, bas en drums bleven meestal het fundament. De bas kreeg extra gewicht en melodische ruimte. De drums werden droog en fysiek, voordat een enkele slag plotseling door een wolk van echo verdween.
Daardoor kon dub tegelijk abstract en dansbaar zijn. De muziek verloor haar traditionele vorm, maar behield de lichamelijke kracht van reggae en de sound-systemcultuur waarvoor zij werd gemaakt.
LEE PERRY BUILT THE BLACK ARK.
Lee “Scratch” Perry ontwikkelde in zijn Black Ark-studio een herkenbaar, gelaagd geluid. Hij combineerde technische experimenten met een intuïtieve en spirituele benadering van opname.
Geluiden werden teruggevoerd, vervormd en over elkaar geplaatst. Perry behandelde de studio niet als een neutrale ruimte, maar als een levende omgeving waarin een opname tijdens het mixen een nieuw karakter kon krijgen.
Dub discovered that absence could be an instrument.
THE VERSION NEVER HAD TO BE FINAL.
Eenzelfde riddim kon in verschillende versies terugkomen: met een andere zanger, een deejay, een instrumentale mix of een volledig opgebroken dub. Muziek werd geen afgesloten product, maar materiaal dat opnieuw kon worden gebruikt.
Daarmee liep dub vooruit op remixcultuur, sampling en elektronische productie. De identiteit van een nummer hoefde niet vast te liggen in één officiële uitvoering.
THE ECHO TRAVELLED EVERYWHERE.
Dub beïnvloedde punk, post-punk, hiphop, house, techno, jungle, drum & bass, triphop en dubstep. Producers buiten Jamaica namen niet alleen het geluid over, maar vooral het idee dat mixen een vorm van componeren is.
Moderne producers beschikken over vrijwel onbeperkte digitale effecten, maar de kern van dub blijft verrassend eenvoudig: kies wat moet blijven, verwijder wat vanzelfsprekend leek en geef de overgebleven klanken ruimte om te bewegen.
LISTEN TO WHAT DISAPPEARS.
Volg een instrument totdat het plotseling uit de mix wordt gehaald. De lege plek die achterblijft is geen onderbreking van de compositie; die afwezigheid ís de compositie.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER DUB
Wat is dubmuziek?
Dub is een Jamaicaanse manier van mixen en componeren waarin bestaande reggaeopnamen opnieuw worden opgebouwd. Bas en drums krijgen ruimte, terwijl zang en andere instrumenten met echo, galm, filters en stiltes in en uit de mix bewegen.
Waar komt dub vandaan?
Dub ontstond in Jamaica uit de sound-system- en reggaepraktijk van de late jaren zestig en vroege jaren zeventig. Producenten maakten eerst instrumentale ‘versions’ voor de B-kant; engineers maakten daarvan steeds radicalere, zelfstandige mixen.
Wie waren belangrijk voor de ontwikkeling van dub?
King Tubby, Lee ‘Scratch’ Perry, Errol Thompson en later Scientist behoren tot de bepalende makers. Zij lieten zien dat een mengtafel geen eindstation van een opname hoeft te zijn, maar een instrument waarmee je een nieuwe versie kunt spelen.
Wat is het verschil tussen reggae en dub?
Reggae is een brede Jamaicaanse muziekstijl met songs, zangers en bands; dub vertrekt vaak van zo’n opname en zet de mix centraal. Een dubversie kan dus dezelfde riddim gebruiken, maar een heel andere ervaring opleveren door de balans en effecten te veranderen.
Welke dubplaten zijn goede luisterstarts?
King Tubby Meets Rockers Uptown van Augustus Pablo en King Tubby laat de melodica, bas en ruimtelijke mix prachtig samenkomen. Ook Super Ape van Lee ‘Scratch’ Perry & The Upsetters en Scientist Rids the World of the Evil Curse of the Vampires van Scientist zijn sterke ingangen.
DUB AT A GLANCE.
Jamaica, eind jaren zestig en begin jaren zeventig.
Reggae-riddims, versions, sound systems en multitrackopnamen.
Zware bas en drums, verwijderde zang, echo, galm, filters en plotselinge stilte.
ESSENTIAL DUB RECORDS.
- 01 Lee “Scratch” Perry & The Upsetters — Blackboard Jungle Dub — 1973
- 02 King Tubby — Dub from the Roots — 1974
- 03 Augustus Pablo — King Tubby Meets Rockers Uptown — 1976
- 04 Lee “Scratch” Perry & The Upsetters — Super Ape — 1976
- 05 Prince Jammy — Kamikazi Dub — 1979
- 06 Scientist — Scientist Rids the World of the Evil Curse of the Vampires — 1981
- 07 African Head Charge — My Life in a Hole in the Ground — 1981
- 08 Rhythm & Sound — Rhythm & Sound w/ the Artists — 2003
THE STUDIO BECAME AN INSTRUMENT.
Dub bewees dat een opname nooit definitief hoeft te zijn. Door geluiden weg te halen, opnieuw te plaatsen en door een denkbeeldige ruimte te sturen, veranderde de mix zelf in muziek.
