MUSE

Matthew Bellamy, Chris Wolstenholme en Dominic Howard groeiden in het rustige kustplaatsje Teignmouth uit tot een band die juist alles groter wilde maken. Muse verbond alternatieve rock met klassieke muziek, elektronica, metal en sciencefiction — en maakte van die botsing een van de indrukwekkendste liveshows van zijn generatie.

Van het verhaal naar de draaitafel: bekijk The Wow! Signal van Muse op vinyl.

TEIGNMOUTH WAS TE KLEIN.

Teignmouth in Devon was geen logische geboorteplaats voor een band met wereldheerschappij in het hoofd. Bellamy speelde aanvankelijk in de band van Howard. Wolstenholme werd overgehaald om zijn drums in te ruilen voor basgitaar en het drietal begon onder verschillende namen, waaronder Gothic Plague en Rocket Baby Dolls. Ze waren tieners die vooral wilden ontsnappen aan de voorspelbaarheid van hun omgeving.

In 1994 deed Rocket Baby Dolls mee aan een lokale Battle of the Bands. Omdat ze nauwelijks verwachtten te winnen, kozen ze voor totale overgave: harder spelen, hun instrumenten vernielen en de jury overdonderen. Ze wonnen. Daarna werd de naam Muse gekozen — kort, opvallend en geschikt voor posters. Belangrijker was het besluit om de band serieus te nemen.

De rollen waren vanaf het begin helder. Bellamy bracht de hoge stem, piano, gitaar en een hoofd vol klassieke harmonieën en apocalyptische ideeën. Howards drums gaven de muziek vaart en precisie. Wolstenholmes bas was geen achtergrondinstrument, maar een vervormde motor die riffs als Hysteria en Time Is Running Out later onmiddellijk herkenbaar zou maken.

SHOWBIZ: DE DRUK ONDER HET OPPERVLAK.

Het debuut Showbiz verscheen in 1999. De vergelijking met Radiohead lag voor de hand door Bellamy’s falset en de dramatische gitaarmuziek, maar nummers als Sunburn, Muscle Museum en Unintended lieten al een eigen temperament horen. Waar andere alternatieve bands naar binnen keken, klonk Muse alsof iedere persoonlijke crisis kosmische gevolgen kon hebben.

De echte breuk kwam met Origin of Symmetry in 2001. De gitaren werden zwaarder, de bas agressiever en de klassieke invloed duidelijker. Plug In Baby opende met een riff die onmiddellijk tot het Muse-DNA ging behoren. New Born begon achter een piano en ontplofte vervolgens; Citizen Erased durfde ruim zeven minuten spanning op te bouwen. De band had zijn schaal gevonden.

De plaat liet ook zien dat techniek bij Muse nooit alleen versiering was. Bellamy gebruikte effectpedalen en aanraakgevoelige gitaarcontrollers alsof instrumenten onderdelen van een laboratorium waren. Wolstenholme stapelde vervorming op vervorming, terwijl Howard complexe maatwisselingen liet voelen alsof ze vanzelfsprekend waren.

Muse klinkt het overtuigendst wanneer een persoonlijk gevoel wordt opgeblazen tot het lot van de hele mensheid.

ABSOLUTION: HET EINDE VAN DE WERELD.

Met Absolution uit 2003 werd de dreiging groter en de songwriting directer. Oorlog, geloof, tijd en het einde van de wereld vormden de achtergrond voor nummers die tegelijk intiem en monumentaal waren. Time Is Running Out, Hysteria en Stockholm Syndrome brachten de band naar een breder publiek zonder de spanning te verliezen.

Vooral live bleek hoeveel ruimte de muziek kon innemen. Muse behandelde een concert niet als een reproductie van de plaat, maar als een gebeurtenis. Licht, videoschermen, bewegende podia en later complete verhaallijnen werden onderdeel van de ervaring. De drie muzikanten bleven zichtbaar spelen; het spektakel kwam boven op de muzikaliteit, niet ervoor in de plaats.

ZWARTE GATEN EN EEN STADION.

Black Holes and Revelations uit 2006 opende de deuren nog verder. Supermassive Black Hole combineerde Prince-achtige funk met vervormde rock, Starlight werd een massaal meezingmoment en Knights of Cydonia klonk als een spaghettiwestern die de ruimte in werd geschoten. Genres werden geen grenzen maar decorstukken.

In 2007 speelde Muse twee avonden in het vernieuwde Wembley Stadium. Die concerten, vastgelegd op HAARP, markeerden de overgang van succesvolle rockband naar stadionfenomeen. Het was de perfecte omgeving voor hun muziek: groot genoeg voor vuur, satellietbeelden en reusachtige schermen, maar nog steeds gedragen door drie mensen die samen speelden.

De ambitie bereikte op The Resistance uit 2009 een nieuw niveau. Uprising werd een wereldwijd protestlied, United States of Eurasia verwees openlijk naar Queen en het driedelige Exogenesis: Symphony bracht orkest, piano en sciencefiction samen. Voor Muse was “te veel” geen waarschuwing, maar een richting.

VAN DUBSTEP TOT DRONES.

Op The 2nd Law uit 2012 liet de band elektronische dansmuziek en dubstep toe in zijn universum. Madness was opvallend kaal en beheerst, terwijl Supremacy en het officiële Olympische nummer Survival juist maximale bombast boden. De plaat verdeelde luisteraars, maar bewees dat Muse liever een groot risico nam dan zijn eigen verleden kopieerde.

Drones uit 2015 bracht de gitaar nadrukkelijk terug. Producer Robert John “Mutt” Lange hielp het trio een strak conceptalbum te bouwen over technologie, controle en de mens die tot wapen wordt gemaakt. Dead Inside, Psycho en Reapers verbonden politieke angst aan riffs die voor een podium waren gemaakt. Het album bereikte ook in de Verenigde Staten de eerste plaats.

DE TOEKOMST IN NEON.

Voor Simulation Theory uit 2018 verruilde Muse de militaire wereld van Drones voor neon, virtual reality en de beeldtaal van sciencefictionfilms uit de jaren tachtig. Synthesizers stonden vooraan, maar onder het glanzende oppervlak bleef dezelfde band hoorbaar. Pressure, The Dark Side en Algorithm draaiden opnieuw om controle, identiteit en de vraag of de werkelijkheid wel te vertrouwen is.

Will of the People uit 2022 werkte bijna als een zelfgekozen overzicht van alles wat Muse kan zijn. Er was metal in Won’t Stand Down, elektronica in Compliance, theatrale pop in You Make Me Feel Like It’s Halloween en schaamteloze arena-energie in het titelnummer. Het werd hun zevende opeenvolgende nummer-één-album in het Verenigd Koninkrijk.

EEN SIGNAAL UIT DE RUIMTE.

In 2026 verscheen het tiende studioalbum The Wow! Signal. De titel verwijst naar het mysterieuze radiosignaal dat in 1977 werd opgevangen en kort de fantasie over buitenaards leven voedde. Dat onderwerp past bijna te perfect bij Muse: wetenschap, kosmische eenzaamheid en de hoop dat ergens buiten het bekende een antwoord bestaat.

Met onder meer Unravelling, Be with You en Cryogen verbindt de plaat de ruimtebeelden aan menselijke onzekerheid. Na meer dan dertig jaar klinkt Muse nog altijd als dezelfde drie vrienden uit Teignmouth, maar dan met een steeds groter instrumentarium. De technologie verandert; de impuls om ontzag te veroorzaken blijft.

Ontdek de muzikale context in ALTERNATIVE ROCK..

Wil je één plaat van dichtbij leren kennen? Lees het albumverhaal van SHOWBIZ.