ARTIST STORY
RAY CHARLES.
IMAGE CREDIT: Comet Photo AG / ETH-Bibliothek / Wikimedia Commons · Ray Charles in 1986 · CC BY-SA 4.0 · Voor de hero responsief uitgesneden en verkleind.
Klikken laadt de Spotify-player. Spotify bepaalt wat je kunt afspelen.
Open in Spotify ↗Bij Ray Charles kan één pianotoets genoeg zijn om te weten wie er speelt. Daarna hoor je de stem: warm, korrelig, soms vragend en een tel later vol overtuiging. Hij bracht muziekstijlen samen die door de industrie liever in aparte vakken werden gezet. Voor hem telde of een lied iets losmaakte.
THE SOUND HE MADE HIS OWN.
Ray Charles werd in Georgia geboren en groeide op in Florida. Al jong raakte hij zijn zicht kwijt. Hij leerde muziek met zijn gehoor, handen en geheugen kennen en ontwikkelde zich als pianist, arrangeur en zanger. Zijn eerste successen bij Atlantic Records brachten blues, gospel en rhythm-and-blues bij elkaar. Het was muziek met de energie van een kerkdienst en de directe taal van het dagelijks leven.
In I Got a Woman hoor je hoe die werelden elkaar raken. What’d I Say uit 1959 maakt het samenspel nog lichamelijker: een aanslag op de piano, een ritme dat ruimte laat en stemmen die op elkaar antwoorden. Het nummer klinkt spontaan, maar de spanning zit precies in de manier waarop Charles het publiek en zijn band door de muziek leidt.
A SONG IS BIGGER THAN A LABEL.
Na de overstap naar ABC Records volgden onder meer Georgia on My Mind en Hit the Road Jack. Charles kon een bekende melodie zingen alsof hij die op dat moment voor het eerst echt begreep. Een orkest of koor maakte zijn muziek groter, maar het verhaal bleef in zijn stem zitten.
Met Modern Sounds in Country and Western Music uit 1962 ging hij een stap verder. De titel noemt country, de muziek laat orkestarrangementen, koorzang en zijn eigen frasering samenkomen. I Can’t Stop Loving You werd een grote hit. De plaat maakte duidelijk dat een countrysong geen bezit van één publiek of één soort zanger is. Charles hoorde de emotie erin en maakte die op zijn manier hoorbaar. Later dat jaar verscheen een tweede deel.
Juist die keuze maakt zijn catalogus interessant. De vroege Atlantic-platen hebben een andere spanning dan de latere countryarrangementen; de jazzkant van Genius + Soul = Jazz opent weer een ander venster. Toch klinkt hij door die veranderingen heen herkenbaar. Zijn stem was geen decoratie boven een genre. Ze was de plek waar de genres elkaar ontmoetten.
THE VOICE IN THE ROOM.
In 1985 nam Charles een soloregel op voor We Are the World van USA for Africa. Zijn aanwezigheid aan het einde van een opname vol artiesten droeg een geschiedenis van soul en samenwerking met zich mee. Luister ook naar Smokey Robinson: twee tijdgenoten uit de soulgeschiedenis met heel verschillende stemmen en manieren om een tekst dichtbij te brengen.
Zijn laatste studioalbum, Genius Loves Company, verscheen in 2004 als een verzameling duetten. Charles overleed datzelfde jaar. De plaat won daarna de Grammy voor Album of the Year. Die erkenning was een sluitstuk, maar de reden om terug te keren ligt elders: telkens wanneer hij een lied zingt, klinkt het alsof er nog een nieuwe mogelijkheid in zit.
ONE THING YOU DIDN’T KNOW.
Na het succes van Modern Sounds in Country and Western Music verscheen nog in hetzelfde jaar een tweede deel. Voor Charles was de eerste plaat geen eenmalige uitstap, maar een begin van een groter gesprek met countrymuziek.
THE FACTS
BORN · 1930, Albany, Georgia
BREAKTHROUGH · I Got a Woman en What’d I Say
KEY ALBUM · Modern Sounds in Country and Western Music (1962)
CONNECTION · solostem op We Are the World (1985)
ESSENTIAL DISCOGRAPHY
- 1957Ray Charles
- 1959What’d I Say
- 1959The Genius of Ray Charles
- 1961Genius + Soul = Jazz
- 1962Modern Sounds in Country and Western Music
- 1962Modern Sounds in Country and Western Music Volume Two
- 1967A Man and His Soul
- 2004Genius Loves Company
Een luisterroute van vroege soul naar jazz, country en zijn laatste duetten. Bekijk de beschikbare vinyluitgaven bij SJELF.
FAQ
Waar begon Ray Charles muzikaal?
Hij ontwikkelde zijn eigen geluid uit onder meer blues, gospel, jazz en rhythm-and-blues. Die invloeden zijn naast elkaar te horen in zijn vroege Atlantic-opnamen.
Waarom was What’d I Say zo belangrijk?
Het nummer uit 1959 laat zijn piano, ritme, zang en vraag-en-antwoord met de achtergrondstemmen samenkomen. Het werd een van zijn bekendste doorbraken.
Waarom maakte hij een countryalbum?
Ray Charles hield van countrysongs en wilde ze in zijn eigen stijl zingen. Modern Sounds in Country and Western Music verscheen in 1962 en doorbrak de verwachtingen over welke muziek bij hem zou passen.
Zong Ray Charles mee op We Are the World?
Ja. Hij is een van de solostemmen op de opname van USA for Africa in 1985 en zingt mee in het gezamenlijke slot.
Welke uitgaven zijn er bij SJELF?
Op zijn Artist Page staan 28 catalogusuitgaven, waaronder What’d I Say, Genius + Soul = Jazz en beide delen van Modern Sounds in Country and Western Music. De beschikbaarheid staat bij iedere plaat.
Ontdek de muzikale context in SOUL..
THE FINAL WORD.
HE HEARD THE WHOLE SONG.
Zet What’d I Say naast I Can’t Stop Loving You. De ritmes en arrangementen verschillen, maar in allebei hoor je iemand die zich een lied volledig eigen maakt. Ray Charles liet muziek niet kleiner worden door grenzen tussen genres. Hij hoorde wat erin kon gebeuren.
