ARTIST STORY
ETTA JAMES.
IMAGE CREDIT: John K. Addis / Wikimedia Commons · Etta James op het Common Ground Festival, 2006 · CC BY-SA 4.0 · Responsieve weergave; de uitsnede kan per scherm verschillen.
Klikken laadt de Spotify-player. Spotify bepaalt wat je kunt afspelen.
Open in Spotify ↗De strijkers zetten in. Je weet waarschijnlijk al welk nummer volgt. At Last is zo vertrouwd geraakt dat je bijna vergeet hoe bijzonder de stem ertussen klinkt: warm, korrelig en vol spanning. Etta James kon een ballad laten zweven, maar ze kon net zo overtuigend een band vooruitduwen. Wie na haar bekendste nummer blijft luisteren, hoort hoeveel er nog te ontdekken valt.
BEFORE THE STRINGS.
Jamesetta Hawkins werd in 1938 geboren in Los Angeles. Als jonge zangeres kwam ze onder de hoede van Johnny Otis. Haar eerste grote succes was The Wallflower uit 1955: beweeglijke rhythm-and-blues, ver verwijderd van het romantische beeld dat later rond At Last zou ontstaan. Die vroege energie verdween nooit helemaal uit haar stem.
In 1960 stapte ze over naar Argo, een label van Chess Records. Daar kreeg haar veelzijdigheid ruimte. Blues, soul en ballads hoefden elkaar niet uit te sluiten. In plaats van haar vast te leggen op één geluid, laten de opnamen horen hoeveel verschillende kleuren dezelfde stem kan hebben.
AT LAST IS ONLY THE BEGINNING.
Zet At Last! op als album, niet alleen als titelnummer. Luister naar het verschil tussen de gedragen melodieën en de directere blueskant. De omlijsting verandert, maar James blijft het middelpunt. Ze kan een woord zacht laten landen en het volgende juist een scherpe rand geven.
Het is een mooie plaat om je eigen luistergewoonte mee te doorbreken. Wacht eens met teruggaan naar dat ene bekende lied. Laat de volgorde haar werk doen. Een stem die je dacht te kennen, krijgt zo meer ruimte dan de herinnering aan één refrein.
THE MUSCLE SHOALS CHAPTER.
In 1967 nam James bij FAME Studios in Muscle Shoals op met producer Rick Hall. Het resultaat hoor je op Tell Mama. De blazers en ritmesectie geven haar een andere omgeving dan de strijkers van haar vroege ballads. In het titelnummer klinkt ze uitgesproken en voortvarend; op I'd Rather Go Blind zit de spanning juist in het wachten, de herhaling en de ruimte rond haar stem.
Die twee kanten staan niet tegenover elkaar. Ze maken elkaar sterker. Luister naar hoe James haar zinnen neerzet: soms dicht op de band, soms alsof de begeleiding even op haar moet wachten. Het album nodigt uit om niet alleen de melodie te volgen, maar ook de timing.
ONE THING YOU DIDN’T KNOW.
TELL MAMA HAD AN EARLIER LIFE.
Rick Hall had het lied eerder opgenomen met Clarence Carter, onder de titel Tell Daddy. Etta James maakte er geen keurige kopie van. Met haar eigen perspectief en uitvoering kreeg de song een nieuw karakter.
THE VOICE DOESN’T STAND STILL.
Spring daarna naar Matriarch of the Blues uit 2000. Hier geeft James bestaande songs opnieuw vorm, waaronder Gotta Serve Somebody van Bob Dylan en Miss You van The Rolling Stones. Ook Come Back Baby, bekend van Ray Charles, krijgt een plek.
Dit is een andere luisterervaring dan haar vroege werk. De stem klinkt zwaarder; de songs bieden ruimte voor een aardser geluid. Zet beide perioden naast elkaar en luister niet alleen naar wat veranderd is. Let op wat overeind blijft: de aandacht voor een zin, de controle over een pauze en het vermogen om een bekend lied persoonlijk te laten klinken.
THE FACTS
ESSENTIAL DISCOGRAPHY
Drie beginpunten, geen volledige discografie. De jaartallen horen bij de oorspronkelijke albums; vinylheruitgaven kunnen van later zijn.
- 1960At Last!
- 1968Tell Mama
- 2000Matriarch of the Blues
Liever eerst breder kennismaken? Bekijk ook Collected. Een verzamelplaat biedt een overzicht; de afzonderlijke albums laten je langer in één muzikale periode blijven.
FAQ
Met welk Etta James-album begin ik?
At Last! is een toegankelijk begin als je haar balladkant kent. Kies Tell Mama als je haar in een directere soulomgeving wilt horen.
Op welk album staat I'd Rather Go Blind?
Het nummer staat op Tell Mama, gemaakt met Rick Hall bij FAME Studios in Muscle Shoals.
Welke platen zijn verkrijgbaar bij SJELF?
Op de artiestenpagina van Etta James vind je de actuele uitgaven. Bekijk per plaat de persing, prijs en beschikbaarheid.
Ontdek de muzikale context in SOUL..
THE FINAL WORD.
STAY FOR THE WHOLE RECORD.
Begin gerust bij At Last. Maar blijf daarna zitten. Laat de volgende song komen, draai de plaat om en geef ook de minder bekende momenten je aandacht. Etta James heeft meer te vertellen dan één klassieker kan dragen.
