STORY
DAVID BOWIE.
Hij veranderde van gedaante voordat de wereld hem kon vastleggen. David Bowie maakte van popmuziek een plek waar niets ooit definitief hoefde te zijn.
IMAGE CREDIT: Les Zg / Wikimedia Commons · David Bowie tijdens de Sound and Vision Tour in Zagreb, 5 september 1990 · CC BY-SA 4.0. De weergave kan door het thema zijn uitgesneden.
Klikken laadt de Spotify-player. Spotify bepaalt wat je kunt afspelen.
Open in Spotify ↗David Bowie werd niet beroemd door één perfecte identiteit te vinden. Hij werd beroemd door iedere identiteit weer los te laten. Van Major Tom en Ziggy Stardust tot de Thin White Duke, de Berlijnse experimentator en de wereldster van Let’s Dance: telkens wanneer het publiek dacht hem te begrijpen, verschoof hij de grens opnieuw.
Wil je deze muziek ook op vinyl beluisteren? Bekijk The Next Day van DAVID BOWIE op vinyl bij SJELF.
THE BOY WHO CHANGED HIS NAME
Hij werd in 1947 in Brixton geboren als David Robert Jones. Als tiener raakte hij gefascineerd door jazz, kunst, mime en theater. Hij speelde saxofoon, sloot zich aan bij verschillende bands en zocht jarenlang naar een vorm waarin al die interesses samen konden komen.
Zelfs zijn naam werd onderdeel van die zoektocht. Om verwarring met Davy Jones van The Monkees te voorkomen, koos hij voor David Bowie. Het was zijn eerste publieke transformatie — lang voordat iemand van Ziggy Stardust had gehoord.
De doorbraak kwam in 1969 met Space Oddity. Terwijl de wereld naar de maanlanding keek, zweefde Bowies Major Tom juist weg van de aarde. Het nummer maakte hem bekend, maar Bowie wilde niet zijn hele leven dezelfde astronaut blijven.
ZIGGY LANDS
Na het songwriteralbum Hunky Dory verscheen in 1972 The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars. Bowie werd Ziggy: rood haar, futuristische kleding en een uitstraling die tegelijk rockster, acteur en buitenaards wezen was.
Met zijn uitvoering van Starman bij Top of the Pops kwam dat personage miljoenen Britse huiskamers binnen. Het was niet alleen muziek. Bowie liet zien dat een album ook een complete wereld kon zijn — met een eigen uiterlijk, verhaal en houding.
Op het hoogtepunt deed hij iets wat bijna niemand begreep: hij beëindigde Ziggy. Tijdens het laatste concert van de tour kondigde Bowie aan dat het de laatste show zou zijn. Zelfs zijn bandleden waren verrast. Waar andere artiesten een succesvolle formule beschermen, brak Bowie haar open.
“I don’t know where I’m going from here, but I promise I won’t bore you.”
CHANGES, AGAIN
De jaren daarna bewogen razendsnel. Op Young Americans omarmde Bowie soul en funk. Station to Station introduceerde de afstandelijke Thin White Duke. Iedere nieuwe fase leek een reactie op de vorige — alsof comfort voor hem hetzelfde betekende als stilstand.
Halverwege de jaren zeventig trok hij naar Europa. In West-Berlijn vond hij afstand van de roem en ruimte voor experiment. Met Tony Visconti en Brian Eno ontstonden Low, “Heroes” en Lodger. Elektronica, ambient, rock en fragmentarische songs liepen door elkaar. De platen werden niet meteen door iedereen begrepen, maar hun invloed zou later overal opduiken: in postpunk, new wave, elektronische muziek en alternatieve rock.
THE OUTSIDER BECOMES A POP STAR
In 1983 veranderde Bowie opnieuw van schaal. Met producer Nile Rodgers en gitarist Stevie Ray Vaughan maakte hij Let’s Dance: strak, ritmisch en toegankelijk. De titeltrack, Modern Love en China Girl maakten van de voormalige outsider een wereldwijde stadionster.
Maar ook dat succes werd geen eindbestemming. Bowie richtte de band Tin Machine op, werkte opnieuw met Brian Eno, nam drum-and-bass en industrial in zich op en bleef film, mode, internet en beeldende kunst bij zijn muziek betrekken. Niet iedere afslag werd even enthousiast ontvangen. Juist daardoor bleef zijn carrière levend: hij koos liever voor een interessante mislukking dan voor een keurige herhaling.
THE ART OF DISAPPEARING
Na Reality uit 2003 en gezondheidsproblemen tijdens de tour trok Bowie zich grotendeels terug uit het openbare leven. Bijna tien jaar bleef het stil. Toen verscheen op zijn verjaardag in 2013 plotseling Where Are We Now?, gevolgd door The Next Day. Geen interviews, geen lange campagne — alleen nieuwe muziek.
Zijn laatste verrassing was nog groter. Blackstar verscheen op 8 januari 2016, Bowies 69e verjaardag. Het album klonk donker, onrustig en avontuurlijk, gevoed door een New Yorkse jazzband. Twee dagen later overleed hij.
Daardoor voelde Blackstar plotseling als een afscheid, maar niet als een terugblik. Zelfs aan het einde koos Bowie voor iets wat hij nog niet eerder had gedaan. Hij verdween zoals hij had geleefd: zonder het publiek precies te vertellen wat het volgende beeld betekende.
THE FACTS
8 January 1947
Brian Eno
Nile Rodgers
Top of the Pops, 1972
SELECTED DISCOGRAPHY
Zes platen die laten horen dat verandering bij Bowie nooit een tussenfase was, maar de kern van het verhaal.
- 01 Hunky Dory 1971
- 02 The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars 1972
- 03 Station to Station 1976
- 04 Low 1977
- 05 Let’s Dance 1983
- 06 Blackstar 2016
FAQ
Wat is de echte naam van David Bowie?
David Bowie werd geboren als David Robert Jones in Brixton, Londen. Hij koos de naam Bowie in de jaren zestig, onder meer om verwarring met Davy Jones van The Monkees te voorkomen.
Met welk nummer brak David Bowie door?
Space Oddity uit 1969 werd zijn eerste grote hit en introduceerde het personage Major Tom. Het nummer gaf Bowie een herkenbare ingang, maar zijn loopbaan werd juist bijzonder doordat hij daarna steeds nieuwe richtingen koos.
Wie was Ziggy Stardust?
Ziggy Stardust was Bowies buitenaardse rocksterpersonage rond het album The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars uit 1972. Met kleding, optreden en muziek maakte Bowie van een plaat een complete fictieve wereld.
Wat zijn de Berlijnse trilogie-albums van David Bowie?
Met de term Berlijnse trilogie worden meestal Low, “Heroes” en Lodger bedoeld. Bowie werkte in die periode intensief met producer Tony Visconti en Brian Eno en gebruikte elektronica, ambient en experiment als vaste onderdelen van zijn rockmuziek.
Waarom is Let’s Dance zo belangrijk?
Let’s Dance uit 1983 bracht Bowie met producer Nile Rodgers naar een veel groter poppubliek. De titeltrack, China Girl en Modern Love combineren dansbare ritmes met zijn kenmerkende dramatiek.
Wanneer verscheen Blackstar?
Blackstar verscheen op 8 januari 2016, Bowies 69e verjaardag, en werd zijn laatste studioalbum. Met saxofonist Donny McCaslin en diens band koos hij opnieuw voor een andere klankwereld, ditmaal met sterke jazzinvloeden.
Welke David Bowie-plaat is een goed begin op vinyl?
Hunky Dory is een toegankelijke start, Ziggy Stardust laat de grote theatrale fase horen en Low opent de deur naar de experimenten. Voor wie vooral de pophits zoekt is Let’s Dance een logische keuze; ze zijn alle vier in uiteenlopende vinylpersingen te vinden.
Ontdek de muzikale context in ROCK..
Turn and face the strange.
David Bowie liet geen vastomlijnde versie van zichzelf achter. Hij liet iets waardevollers zien: dat veranderen geen verraad aan je identiteit hoeft te zijn. Soms is verandering juist de eerlijkste manier om jezelf te blijven.
Wil je één plaat van dichtbij leren kennen? Lees het albumverhaal van BLACKSTAR.
