FRANCIS FORD COPPOLA.

Een filmwereld die je kunt horen

Francis Ford Coppola maakt films waarin ambitie en kwetsbaarheid dicht bij elkaar liggen. Families bouwen aan hun toekomst, mensen raken verstrikt in hun eigen overtuigingen en grote plannen krijgen onverwachte gevolgen. Muziek kan daarbij iets vertellen wat een personage niet uitspreekt.

Zijn loopbaan voert van Dementia 13 naar The Godfather en van Apocalypse Now naar Megalopolis. Het is geen rechte lijn. Juist de afwisseling tussen grote vertellingen en persoonlijke experimenten maakt het interessant om zijn films ook als luisteraar te volgen.

The Godfather: een melodie als herinnering

Wie aan The Godfather denkt, denkt vaak ook aan de muziek. Een terugkerend thema kan familie, verlangen en verlies met elkaar verbinden. Zonder de hele film opnieuw te zien, haalt een melodie de sfeer terug.

De plaat hieronder bevat muziek uit de trilogie, uitgevoerd door het City of Prague Philharmonic Orchestra. Het is een latere orkestuitvoering, geen oorspronkelijke soundtrackopname. Dat onderscheid hoort bij het plezier van verzamelen: dezelfde filmmuziek kan in een andere uitvoering een ander karakter krijgen.

Apocalypse Now: luisteren naar onrust

Apocalypse Now verplaatst de reis uit Joseph Conrads Heart of Darkness naar de Vietnamoorlog. Coppola maakte er een film van waarin beeld en geluid samen een ontregelende ervaring vormen. Het geluidsontwerp van Walter Murch is daarin essentieel.

Op een soundtrackalbum verschuift je aandacht. Je luistert naar overgangen, klank en herhaling, zonder dat het beeld bepaalt waar je kijkt. Apocalypse Now: Final Cut is zo een nieuwe ingang tot een bekende filmwereld.

Van afluisteren naar experiment

In The Conversation staat luisteren zelfs centraal in het verhaal. Gene Hackman speelt een afluisterexpert die verstrikt raakt in de mogelijke betekenis van een opname. Geluid is hier niet alleen sfeer, maar een bron van twijfel.

Ook de twee films die Coppola in 1983 uitbracht laten zijn bewegingsruimte zien. The Outsiders en Rumble Fish komen uit dezelfde periode, maar hebben een andere toon. Waar de eerste naar een klassieke vertelling neigt, zoekt de tweede een uitgesproken stilering. De muziek helpt die werelden uit elkaar te houden.

Verder kijken, verder luisteren

Deze filmografie gaat over Coppola als regisseur. Producties waaraan hij alleen als producent meewerkte staan er niet tussen. Captain EO (1986) is een korte film; zijn bijdrage aan New York Stories (1989) is het segment Life Without Zoë. Die staan apart van de lange speelfilms hieronder.

Volg de muziek verder via THE SOUNDTRACK, lees over Quentin Tarantino of ontdek de filmwereld van Ennio Morricone. Een film kan het begin zijn van een hele platenkast.

Bronnen en verder lezen: Academy of Motion Picture Arts and Sciences, BFI en filmografieoverzicht.