DEATH METAL.

De stem klinkt diep, de gitaren lijken in elkaar te grijpen en de drums laten nauwelijks ruimte open. Toch is er onder die eerste indruk een duidelijke beweging. Death metal wordt begrijpelijker zodra je één riff vindt en die door het nummer volgt.

WHAT IS DEATH METAL?

Death metal is een extreme vorm van metal die in de jaren tachtig uit zwaardere thrash en verwante undergroundmuziek groeide. Diepe, ruwe zang, sterk vervormde gitaren en intensief drumwerk zijn kenmerkend. Tempo’s kunnen snel zijn, maar ook log en slepend. Niet ieder nummer gebruikt alle kenmerken tegelijk.

Death, Morbid Angel, Entombed en Carcass zijn belangrijke namen. Ze laten horen hoe het genre uiteen kan lopen: van rauw en direct tot technisch complex of nadrukkelijk melodisch. Death metal is dus meer dan één soort stem of één onderwerp.

WHERE DID IT BEGIN?

Possessed bracht met Seven Churches in 1985 een plaat uit die vaak wordt genoemd op het kruispunt van thrash en death metal. Death gaf met Scream Bloody Gore uit 1987 de zich ontwikkelende stijl een nog duidelijker gezicht. Welke plaat precies de eerste was, hangt mede af van de gekozen definitie.

In de daaropvolgende jaren werden onder meer Florida en Zweden belangrijke centra. Altars of Madness van Morbid Angel uit 1989 en Left Hand Path van Entombed uit 1990 laten sterk verschillende klankwerelden horen. De eerste indruk van snelheid verklaart die verschillen maar gedeeltelijk.

Death bleef zelf ook veranderen. Human uit 1991 bracht een complexere, progressievere benadering. Carcass liet op Heartwork uit 1993 horen hoe uitgesproken melodisch gitaarwerk binnen een extreme klank kon functioneren. Het genre ontwikkelde zich al vroeg in meerdere richtingen.

WHAT ARE GROWLS AND BLAST BEATS?

Een growl is een lage, ruw klinkende vocale benadering. De stem draagt niet alleen woorden, maar ook textuur en ritme. Er bestaan veel varianten: diep, scherp, verstaanbaarder of juist sterk vervormd. Niet iedere deathmetalzanger klinkt hetzelfde.

Een blastbeat is een zeer dicht drumpatroon waarin snelle aanslagen op onder meer snare, basdrum en bekkens een aanhoudende stroom vormen. Zo’n passage kan enorme intensiteit geven. Maar death metal gebruikt ook grooves, pauzes en tragere gedeelten.

Luister bij drukke muziek eerst naar de basdrum en de gitaaraccenten. Soms bewegen ze samen, soms ontstaat spanning doordat de patronen uiteenlopen. Je hoeft niet iedere slag te kunnen tellen om de structuur te herkennen. Een terugkerend accent is vaak al genoeg.

WHY DOES SWEDISH DEATH METAL SOUND DIFFERENT?

Een deel van de vroege Zweedse death metal staat bekend om een bijzonder schurend gitaargeluid, vaak omschreven als een kettingzaagklank. De BOSS HM-2 speelde daarin een belangrijke rol, onder meer in de omgeving van Nihilist en Entombed.

Dat pedaal is geen volledige verklaring van een scene. De versterker, opname, stemming en de spelers zelf bepalen mee wat je hoort. Op Left Hand Path werkt de textuur samen met herkenbare riffs; het is niet alleen een laag vervorming over willekeurige noten.

Ook Zweden heeft meerdere deathmetalrichtingen. De melodische kant wordt vaak met andere gitaarbenaderingen verbonden. Een landnaam helpt om geschiedenis te ordenen, maar is geen garantie voor één geluid.

DEATH, BLACK OR THRASH METAL?

Thrash legt vaak sterk de nadruk op scherpe, percussieve riffs en een directer hoorbare verbinding met traditionele metal en punk. Death metal ontwikkelde een extremere vocale en instrumentale klank, met andere manieren van ritmische en harmonische spanning. De vroege geschiedenis bevat veel overlap.

Black metal gebruikt vaak een hoger, ijler stemgeluid, doorgaande gitaartexturen en een andere benadering van sfeer. Death metal kan meer gewicht op de afzonderlijke riff en lichamelijke groove leggen. Maar beide genres hebben uitzonderingen en mengvormen.

Deathcore combineert deathmetalinvloeden met de structuur en breakdownbenadering van metalcore. Ook daar is geen enkel kenmerk beslissend. Een diepe stem maakt een band nog niet automatisch death metal of deathcore.

IS DEATH METAL ALWAYS ABOUT HORROR?

Horror en dood zijn duidelijke onderdelen van de beeldtaal van sommige bands. Andere teksten gaan over persoonlijke vragen, maatschappij, filosofie of fictieve werelden. De albumhoes voorspelt niet altijd wat er in de woorden staat.

Voor een eerste luisterbeurt kun je de zang als onderdeel van het ritme ervaren. Lees daarna de tekst als je de inhoud wilt volgen. Zo ontdek je ook dat een bijzonder harde uitvoering verschillende soorten verhalen kan dragen.

Als de klank aanvankelijk te dicht voelt, begin dan met een melodischer of ritmisch duidelijker nummer. Het doel is niet om meteen de meest extreme plaat prettig te vinden. Een herkenbare gitaarlijn kan de deur naar de rest openen.

WHERE TO START

Begin met Heartwork als melodische gitaren je een houvast geven. Luister daarna naar Human en volg hoe de ritmesectie de gitaarpartijen aanvult. Beide laten zien dat extreme muziek zorgvuldig kan zijn opgebouwd.

Kies Left Hand Path om de Zweedse klank te leren kennen. Scream Bloody Gore en Seven Churches brengen je dichter bij de vroege ontwikkeling. Altars of Madness voegt een andere, kronkelende gitaarwereld toe.

Verder luisteren? Ontdek ook onze guides over thrash metal, heavy metal, metalcore.

SOURCES & FURTHER READING

• Nuclear Blast — Possessed
• Relapse — Scream Bloody Gore
• Death — Human
• BOSS — Zweedse death metal en de HM-2
• Decibel — Heartwork