THE ANIMALS.

EEN STEM MET GRUIS.

De eerste gitaararpeggio's van The House of the Rising Sun hebben weinig nodig. Ze draaien rond, het orgel komt op en dan verschijnt Eric Burdon. Zijn stem klinkt alsof er al jaren onderweg in zitten. Hij zingt over een leven dat verkeerd is afgelopen, met een mengsel van waarschuwing en overgave. Nog voordat het arrangement groter wordt, staat de hele kamer op spanning.

The Animals konden een bekend lied zo naar zich toe trekken dat de voorgeschiedenis even uit beeld raakte. Dat was hun kracht: luisteren naar Amerikaanse blues en rhythm-and-blues, die muziek door hun eigen band laten gaan en er iets zwaars, rechtstreeks en herkenbaars van maken. De liedjes mochten oud zijn. De urgentie klonk nieuw.

NEWCASTLE IN HET RITME.

De groep ontstond in 1962 in Newcastle upon Tyne, vanuit de Alan Price Combo. De klassieke bezetting bracht vijf uitgesproken functies samen: Burdon als zanger, Price achter de toetsen, Hilton Valentine op gitaar, Chas Chandler op bas en John Steel op drums. Vooral het orgel gaf de band een eigen kleur. Waar een gitaar soms een zin afrondt, kan een orgeltoon blijven hangen en de spanning verder opvoeren.

Die taakverdeling hoor je goed in hun vroege werk. Valentine kan met een helder, herhaald patroon de ruimte afbakenen. Chandler en Steel houden de beweging laag bij de grond. Price trekt daar lijnen overheen en Burdon schuift tussen vertellen, smeken en uitbarsten. Niemand hoeft voortdurend vooraan te staan om het nummer hard te laten aankomen.

Hun debuutplaten zetten eigen werk naast nummers uit het repertoire van onder anderen John Lee Hooker, Ray Charles en Chuck Berry. Dat levert geen museumbezoek op. Het zijn liedjes die een band kan uitproberen, oprekken en naar de hand zetten. Luister naar het verschil tussen een strakke, korte uitval en een blues die meer tijd krijgt: dezelfde muzikanten veranderen van houding zonder hun karakter kwijt te raken.

EEN OUD LIED, EEN NIEUWE DONKERTE.

In 1964 bereikte The House of the Rising Sun de eerste plaats in zowel het Verenigd Koninkrijk als de Verenigde Staten. Het verhaal bestond al in verschillende uitvoeringen. The Animals gaven het een elektrische gedaante waarin de herhaling steeds zwaarder gaat wegen. Het orgel lijkt de deur stukje bij beetje dicht te schuiven; Burdon probeert er met zijn stem doorheen te breken.

Wie alleen die hit kent, mist hoeveel soorten spanning de groep beheerste. Don't Let Me Be Misunderstood, eerder opgenomen door Nina Simone, balanceert tussen kwetsbaarheid en verweer. In We Gotta Get Out of This Place verandert een persoonlijk verlangen in iets dat een hele zaal kan meezingen. De baslijn zet de stappen, de zang probeert verder te komen dan de straat waarin het lied begint.

Ook hun repertoirekeuze vertelt iets. Barry Mann en Cynthia Weil schreven We Gotta Get Out of This Place; Gerry Goffin en Carole King schreven Don't Bring Me Down. The Animals hoefden een lied niet zelf geschreven te hebben om er overtuigend in te wonen. Burdons frasering maakt van een goede popcompositie een gesprek waarin de inzet voelbaar hoger wordt.

VAN ORGELKAMER NAAR OPEN HORIZON.

Met wisselingen in de bezetting veranderde ook het geluid. Onder de naam Eric Burdon & the Animals ontstond later een andere groep, die in de late jaren zestig richting psychedelica schoof. De compacte rhythm-and-blues maakte ruimte voor langere vormen, een lossere sfeer en beelden uit een veranderende popcultuur.

Op Winds of Change uit 1967 krijgt die beweging een duidelijke vorm. San Franciscan Nights kijkt naar een andere wereld dan de straat van We Gotta Get Out of This Place. De stem is herkenbaar gebleven, maar de ruimte eromheen is groter geworden. In de albums van 1968, waaronder The Twain Shall Meet en Love Is, gaat die verkenning verder.

Het helpt om die periode als een nieuw hoofdstuk te beluisteren. De naam verbindt de platen, terwijl de muzikanten en uitgangspunten veranderen. Later kwamen de oorspronkelijke vijf opnieuw samen voor Before We Were So Rudely Interrupted en Ark. Ook daardoor loopt het verhaal verder dan één bezetting of één beroemd nummer.

ONE THING YOU DIDN'T KNOW.

The Animals on Tour klinkt als de titel van een concertplaat, maar het Amerikaanse album uit 1965 bevat studio-opnamen. Bij deze band loont het sowieso om de achterkant van de hoes te bekijken: Britse en Amerikaanse albums met dezelfde titel kunnen verschillende nummers bevatten. De landaanduiding in de discografie hieronder is daarom een wezenlijk verschil.

Bekijk de artiestpagina van Animals voor de vinyluitgaven en meer om te ontdekken.

Lees verder in BLUES en ROCK.