TENACIOUS D.

Tenacious D begon als een grap die veel te serieus werd genomen — vooral door de twee mannen die hem bedachten. Jack Black en Kyle Gass speelden alsof ze de grootste rockband ter wereld waren, lang voordat iemand buiten een kleine zaal in Los Angeles hun naam kende. Het komische zit in de overdrijving. De reden dat het bleef werken, zit in iets anders: ze konden daadwerkelijk spelen.

Wil je deze muziek ook op vinyl beluisteren? Bekijk Post-Apocalypto van TENACIOUS D op vinyl bij SJELF.

THE STORY.

Black en Gass ontmoetten elkaar in de jaren tachtig bij The Actors’ Gang, het experimentele theatergezelschap van Tim Robbins in Los Angeles. Een vanzelfsprekende vriendschap was het aanvankelijk niet. Gass was ouder, ervaren en de vaste muzikant van het gezelschap; Black was jong, luid en moeilijk te negeren. Tijdens een gezamenlijke reis naar het Edinburgh Festival groeiden ze toch naar elkaar toe.

Hun samenwerking ontstond uit een ruil die bijna te eenvoudig klinkt om later een bandmythe te worden. Gass leerde Black gitaarspelen. Black hielp Gass vrijer en groter te acteren. Precies daar werd de basis van Tenacious D gelegd: muzikaliteit van de één, tomeloze podiumdrift van de ander en bij allebei een diep geloof in klassieke rock.

In 1994 stonden ze als duo op het podium. Hun repertoire was klein, hun zelfvertrouwen buitensporig. Ze zongen over demonen, heldendom, seks, vriendschap en de zoektocht naar het beste lied ooit geschreven. Niet vanuit afstandelijke parodie, maar met het fanatisme van twee mannen die Led Zeppelin, Dio en heavy metal tegelijk bewonderden en belachelijk konden maken.

THE GREATEST BAND THAT DIDN’T EXIST YET.

De vroege optredens maakten van Tenacious D een cultnaam in Los Angeles. David Cross zag hen spelen en nodigde het duo uit als voorprogramma voor de liveversie van Mr. Show. Daaruit ontstond eind jaren negentig een korte HBO-serie, geproduceerd met Cross en Bob Odenkirk. In zes compacte afleveringen werd de wereld van de D vastgelegd: twee berooide muzikanten die iedere repetitie behandelen alsof de toekomst van rock ervan afhangt.

Die televisieserie gaf hun fictieve geschiedenis een vorm, maar de concerten maakten de band echt. Black en Gass stonden zonder volledige rockband op grote podia en vulden de ruimte met akoestische gitaren, harmonieën en verhalen. Ze openden voor artiesten als Beck, Tool en Pearl Jam. Ondertussen groeide Jack Black uit tot filmacteur, maar Tenacious D bleef geen bijproject dat netjes naast zijn carrière bestond. De band werd juist de plek waar acteren en muziek niet meer van elkaar te scheiden waren.

TRIBUTE.

In 2001 verscheen het titelloze debuut. De productie van The Dust Brothers gaf de liedjes meer gewicht zonder hun losse karakter kwijt te raken. Dave Grohl speelde drums en dook in de video van Tribute op als de demon die Black en Gass onderweg tegenkomen.

Tribute werd hun definitieve visitekaartje. Het nummer vertelt niet het beste lied ter wereld, maar de herinnering aan een lied dat zo goed was dat het een demon versloeg. Die omweg vat Tenacious D perfect samen. De grap is groot, het verhaal absurd en de uitvoering volkomen toegewijd. Samen met Wonderboy, Kielbasa en Fuck Her Gently maakte het debuut van een livecult een echte platenband.

Tenacious D maakte van rockgodendom geen eindpunt, maar een rol die iedereen voor één nummer kon spelen.

THE PICK, THE FALL AND THE RETURN.

Na het succes wilden Black en Gass hun oorsprongsverhaal verfilmen. Tenacious D in The Pick of Destiny verscheen in 2006: een muzikale komedie over de zoektocht naar een magisch plectrum, gemaakt uit een tand van de duivel. De film zat vol gasten, grote riffs en precies de hoeveelheid onzin die bij de D hoorde. In de bioscoop bleef het publiek echter grotendeels weg.

Voor een band die haar eigen grootsheid voortdurend als grap presenteerde, kwam die mislukking onverwacht hard aan. Er volgden jaren zonder studioalbum. Maar ook de nederlaag werd materiaal. Rize of the Fenix uit 2012 begon niet met doen alsof er niets was gebeurd; de plaat bouwde juist een comebackverhaal rond de flop. De band keerde terug door zichzelf opnieuw tot legende te verklaren.

Dat derde album klonk groter en scherper, maar hield de kern intact: twee stemmen, twee gitaren en een vriendschap die voortdurend dramatisch uit elkaar lijkt te vallen om één refrein later weer te worden hersteld. In 2015 kreeg de muzikale kant bovendien officiële erkenning toen hun uitvoering van Dio’s The Last in Line een Grammy voor Best Metal Performance won.

A BAND, A CARTOON, A SURVIVAL STORY.

Voor Post-Apocalypto uit 2018 tekende Jack Black zelf een complete animatieserie. De afleveringen, liedjes en sketches vormden samen een krankzinnig verhaal over een verwoeste wereld. Dave Grohl keerde terug op drums. Waar het debuut nog klonk als twee vrienden in een kamer, werd Tenacious D nu een zelfgemaakt universum dat muziek, film, theater en tekeningen probleemloos door elkaar liet lopen.

Ook daarna bleef de D onverwachte vormen vinden. Ze organiseerden hun eigen Festival Supreme, brachten losse songs uit en maakten in 2024 van Britney Spears’ …Baby One More Time een uitbundige rockcover voor Kung Fu Panda 4. Het was tegelijk een grap, een filmsong en een overtuigende herinnering aan wat Black als zanger kan.

In juli 2024 kwam de band abrupt tot stilstand na een omstreden opmerking van Gass tijdens een concert in Sydney. De resterende tour werd geannuleerd en toekomstige plannen gingen op pauze. Het was een zeldzaam moment waarop de consequenties buiten hun fictieve rockwereld niet met een lied konden worden opgelost. Gass bood excuses aan; Black nam afstand van de uitspraak. In 2026 vertelde Gass dat de twee hun conflict hadden uitgepraat en weer samenwerkten. Zelfs toen bleek de belangrijkste verhaallijn van Tenacious D dezelfde als altijd: niet de mythe van de grootste band, maar de werkelijkheid van twee mensen die telkens hun weg terug naar elkaar zoeken.

Ontdek de muzikale context in HARD ROCK..

Wil je één plaat van dichtbij leren kennen? Lees het albumverhaal van THE PICK OF DESTINY.