RIHANNA.

THE STORY.

Op Work zingt Rihanna niet om boven het ritme uit te komen. Ze valt er juist in, trekt woorden uit elkaar en laat haar stem bijna een extra slagwerkinstrument worden. Wie haar alleen kent van de grote refreinen, hoort hier een andere kracht: ze kan de aandacht vasthouden zonder steeds groter te zingen. Dat vermogen is de rode draad door een loopbaan waarin de stijl voortdurend verandert.

Robyn Rihanna Fenty groeit op in Barbados. Het eiland blijft in haar muziek hoorbaar, ook wanneer ze later met pop, R&B, hiphop en elektronische dansmuziek werkt. Een demo brengt haar onder de aandacht van Jay-Z, die haar in het midden van de jaren nul bij Def Jam tekent. Op het debuut Music of the Sun uit 2005 staan die Caribische invloeden op de voorgrond. Pon de Replay is meteen een uitnodiging om te bewegen.

FROM THE ISLAND TO EVERYWHERE.

Een jaar later bereikt SOS van A Girl Like Me de top van de Amerikaanse hitlijst. De plaat schuift het geluid op naar een bredere popwereld, maar Rihanna zingt nog altijd met een eigen ritmisch gevoel. Op Good Girl Gone Bad uit 2007 wordt die beweging een zichtbare nieuwe fase. Umbrella, met Jay-Z, maakt van een eenvoudig beeld een refrein dat iedereen kan meezingen. Het nummer levert haar eerste Grammy op.

Zo’n hit kan een artiest vastzetten. Rihanna laat dat niet gebeuren. Rated R uit 2009 klinkt donkerder en scherper; de nummers laten meer spanning toe. Op Loud uit 2010 keert ze terug naar felgekleurde, directe pop. Het verschil tussen die platen is groot, maar geen van beide voelt als een masker dat de vorige plaat moet verbergen. Ze laat meerdere kanten van zichzelf naast elkaar bestaan.

THE SOUND KEEPS MOVING.

De jaren daarna gaat het tempo omhoog. Talk That Talk uit 2011 beweegt tussen grote elektronische producties en kleinere momenten. We Found Love, gemaakt met Calvin Harris, is tegelijk euforisch en onrustig: de beat duwt vooruit terwijl de woorden al laten horen dat de situatie niet eenvoudig is. Op Unapologetic uit 2012 krijgen die tegenstellingen nog meer ruimte. Diamonds vraagt om een ander soort aandacht dan de clubsongs die eraan voorafgaan.

De samenwerkingen vertellen intussen hun eigen verhaal. Bij Eminem klinkt haar stem in Love the Way You Lie als het emotionele middelpunt van een onrustig gesprek. Naast Kendrick Lamar op LOYALTY. neemt ze een andere plaats in het ritme in. Ze verdwijnt niet in het werk van een ander: haar aanwezigheid verandert de song.

ANTI DOESN’T ASK PERMISSION.

Na zeven studioalbums in acht jaar verschijnt in 2016 ANTI. De titel belooft weerstand, maar de werkelijke verrassing zit in de vrijheid van de plaat. De songs hoeven niet allemaal dezelfde richting uit. Work, met Drake, laat de Caribische cadans weer naar voren komen. Elders krijgt haar stem juist meer ruimte of schuift de productie van R&B naar een bijna psychedelische sfeer.

ANTI klinkt niet als een samenvatting van de hits die eraan voorafgingen. Het album vraagt of Rihanna nog steeds alles moet doen wat van een wereldster wordt verwacht. Het antwoord zit in de volgorde, de stem en de ruimte die ze aan onverwachte ideeën geeft. Je hoort een artiest die haar eigen maat kiest, ook wanneer dat minder voorspelbaar is dan een nieuwe Umbrella.

THE VOICE RETURNS.

In 2022 zingt Rihanna Lift Me Up voor Black Panther: Wakanda Forever. De song is veel stiller dan de nummers waarmee ze grote podia vulde. Tems, Ryan Coogler en Ludwig Göransson zijn mede-auteurs. De ingetogen melodie draagt verdriet zonder het dicht te zingen. Na haar optreden tijdens de Super Bowl Halftime Show in 2023 wordt opnieuw duidelijk hoe breed haar repertoire is: de songs kunnen achter elkaar klinken als één verhaal, ook al komen ze uit heel verschillende jaren.

Een nieuw soloalbum is geen voorwaarde om de bestaande platen opnieuw te horen. Zet Music of the Sun naast ANTI en luister naar wat terugkomt: haar timing, haar gevoel voor een ritme en de vrijheid om een song naar haar hand te zetten. De verandering was er vanaf het begin.