FOO FIGHTERS.

In Everlong lijkt de gitaar geen moment stil te kunnen zitten. De aanslagen volgen elkaar snel op, de drums houden de spanning vast en Dave Grohl zingt alsof een gedachte onderweg nog groter wordt. Wanneer het refrein opengaat, voelt de ontlading lichamelijk. Dat samenspel van onrust en helderheid is een van de sterke kanten van Foo Fighters: stevige rock waarin een melodie altijd een eigen weg naar buiten vindt.

OPNIEUW BEGINNEN, 1994.

Foo Fighters begint in 1994 in Seattle als een opnameproject van Dave Grohl. Na het einde van Nirvana gaat de drummer met eigen songs de studio in. Hij neemt vrijwel alle instrumenten zelf op. De muziek die in 1995 als het debuut Foo Fighters verschijnt, heeft daardoor een bijzonder karakter: je hoort een bandgeluid dat grotendeels door één muzikant is opgebouwd.

Het album hoeft niet overal glad te zijn. This Is a Call heeft een directe, opgetogen aandrang; I'll Stick Around zet zijn scherpe randen nadrukkelijker vooraan. In Big Me blijkt vervolgens hoe compact en licht Grohl een popsong kan maken. Die verscheidenheid is vanaf het begin aanwezig. De harde kanten en de liefde voor een onthoudbare melodie groeien tegelijk.

Om met de songs op te treden ontstaat een echte bezetting, met onder anderen bassist Nate Mendel, gitarist Pat Smear en drummer William Goldsmith. Het project krijgt daarmee een dagelijks leven buiten de studio. Andere muzikanten brengen hun eigen timing en geluid mee. Wat eerst een persoonlijke verzameling opnamen was, wordt een groep die zich op het podium moet bewijzen.

THE COLOUR AND THE SHAPE.

Op The Colour and the Shape uit 1997 wordt de verhouding tussen spanning en ontlading veel scherper. Monkey Wrench draait op beweging: gitaren en drums houden het nummer voortdurend onder druk. My Hero geeft de ritmische ondergrond juist iets groots en gedragen. De songs zijn meteen herkenbaar, maar hun effect zit niet uitsluitend in het refrein.

Everlong is daar het duidelijkste voorbeeld van. Het gitaarpatroon houdt een nerveuze energie vast die ook tijdens de rustigere zang niet helemaal verdwijnt. De stem kan dichtbij klinken terwijl de begeleiding al naar een uitbarsting toe beweegt. Het nummer maakt zo van een bekend principe iets specifieks: de spanning komt uit de manier waarop de onderdelen elkaar net niet tegelijk loslaten.

De plaat bevat ook zachtere passages. Walking After You laat de stem anders ademen, met veel minder druk van de instrumenten. Daardoor worden de luide momenten sterker. Een band die volume als emotioneel middel gebruikt, heeft ook plekken nodig waar dat volume even niet alles bepaalt.

DE DRUMS ALS GESPREKSPARTNER.

Taylor Hawkins sluit zich in 1997 aan en wordt een bepalende muzikale aanwezigheid. Zijn spel kan stevig zijn zonder onbeweeglijk te worden. Een extra accent, een roffel of een andere benadering van een overgang geeft een song vaart. Bij Foo Fighters zijn drums vaak een tweede verteller: ze volgen de vorm van het nummer en zetten de volgende gebeurtenis alvast in gang.

There Is Nothing Left to Lose uit 1999 laat een ruimere, soms zachtere kant horen. Learn to Fly houdt de melodie helder en toegankelijk. Aurora neemt meer tijd om zijn sfeer op te bouwen. Die songs laten horen dat de band niet steeds harder hoeft te spelen om verder te komen. Een aanhoudend patroon kan ook kalmte en openheid dragen.

Door de jaren heen groeit de bezetting verder, onder meer met gitarist Chris Shiflett en toetsenist Rami Jaffee. De bas van Nate Mendel blijft een belangrijk verbindend onderdeel. In een groep met meerdere gitaren is het waardevol wanneer de lage lijn niet alleen verdubbelt wat erboven gebeurt, maar de song een eigen samenhang geeft.

VAN ÉÉN RIFF NAAR EEN HELE ZAAL.

One by One verschijnt in 2002. All My Life begint met een korte, ingehouden dreiging en gebruikt herhaling om de spanning op te voeren. Het nummer laat goed horen hoe Grohl als gitarist ritmisch denkt. Een riff kan de rol van een drumfiguur overnemen: kort, nadrukkelijk en gericht op het moment waarop de rest van de band binnenkomt.

Times Like These heeft weer een andere beweging, met een gitaarfiguur dat de aandacht meteen uit een al te vanzelfsprekende maatvoering trekt. De zang biedt daarna houvast. De band kan iets onrustigs als vertrekpunt nemen en er toch een song van maken die gezamenlijk gezongen wordt. Die combinatie verklaart waarom veel van deze nummers zowel thuis als op een groot podium werken.

Het dubbelalbum In Your Honor uit 2005 zet de elektrische en akoestische kanten naast elkaar. Best of You zoekt de grens van de stem op; de emotionele druk zit in de herhaling en in de manier waarop Grohl de woorden blijft inzetten. De rustigere helft van het album maakt duidelijk dat de groep ook met minder middelen een sfeer wil vasthouden.

GROOTTE EN DETAIL.

Echoes, Silence, Patience & Grace volgt in 2007. The Pretender maakt het contrast tussen een kleine opening en een grote uitbarsting bijna tastbaar. Een stem kan eerst een gedachte dichtbij houden, waarna dezelfde gedachte door gitaren en drums wordt uitvergroot. Het is een eenvoudige dramatische beweging, maar de timing moet precies kloppen om haar overtuigend te maken.

Bij een volgende luisterbeurt loont het om op de overgangen te letten. Hoe lang blijft de band ingehouden? Welke partij kondigt de verandering aan? Een groot refrein werkt vaak doordat een fractie ervoor iets wordt weggelaten of verplaatst. Foo Fighters heeft van zulke beslissingen een herkenbare manier van spelen gemaakt.

EEN GROTE BAND IN EEN GARAGE.

Voor Wasting Light uit 2011 werkt de band met producer Butch Vig in Grohls garage, met opnamen op tape. Die werkwijze zegt iets over de gewenste concentratie op het spelen. De plaat heeft kracht en dichtheid, maar de partijen blijven als onderlinge reacties hoorbaar. Het gaat om muzikanten die een song samen een richting geven.

Bridge Burning zet de energie onmiddellijk neer. Rope werkt met strakke, hoekige accenten; Walk laat zijn beweging gaandeweg groeien. De songs gebruiken dezelfde stevige basis op verschillende manieren. De gekozen opnamevorm is daarbij geen bewijs dat één techniek altijd beter klinkt. Wat telt, is hoe de band binnen die omstandigheden speelt en welke beslissingen op de plaat belanden.

NIEUWE OMGEVINGEN.

Sonic Highways uit 2014 verbindt nieuwe muziek met een onderzoek naar Amerikaanse muziekomgevingen. Op Concrete and Gold uit 2017 krijgt het geluid andere kleuren, met meer nadruk op lagen en zangarrangementen. De herkenbare gitaren blijven aanwezig, maar de omlijsting kan breder worden.

Medicine at Midnight uit 2021 geeft ritme en beweeglijkheid weer een andere rol. De muziek mag lichter op de voeten zijn en een groove langer laten doorwerken. Dat maakt de plaat een bruikbare tegenhanger van het beeld van Foo Fighters als een band die uitsluitend recht vooruit wil. De zang kan ook op een dansender ondergrond herkenbaar blijven.

VERLIES KRIJGT EEN PLAATS.

Taylor Hawkins overlijdt in 2022. Zijn afwezigheid raakt een groep waarvan het samenspel zo lang mede door zijn energie werd bepaald. De tributeconcerten brengen muzikanten, familie en publiek samen rond zijn leven en muziek. Bij het verdere verhaal van Foo Fighters hoort die geschiedenis zonder dat ieder later nummer tot één verklaring wordt teruggebracht.

But Here We Are verschijnt in 2023. De plaat geeft ruimte aan verdriet, herinnering en het moeizame proces van doorgaan. Rescued zoekt een directe ingang; The Teacher neemt juist veel tijd en laat verschillende gedeelten naast elkaar bestaan. Het album hoeft gevoelens niet snel op te lossen. De band kan ze ook laten voortduren, veranderen en soms ongemakkelijk naast elkaar laten staan.

ONE THING YOU DIDN'T KNOW.

Het debuut wordt vaak omschreven als een plaat waarop Dave Grohl werkelijk alles zelf speelde. Er is een kleine maar concrete uitzondering: Greg Dulli van The Afghan Whigs leverde een gitaarpartij aan X-Static. Het album blijft grotendeels Grohls eigen werk, maar die ene bijdrage hoort bij het volledige verhaal.

YOUR FAVORITE TOY, 2026.

Op 24 april 2026 verschijnt het twaalfde studioalbum, Your Favorite Toy. Ilan Rubin speelt drums naast Grohl, Mendel, Shiflett, Smear en Jaffee. Daarmee krijgt de band opnieuw een andere muzikale bezetting. Een verandering achter het drumstel raakt bij deze groep de manier waarop een riff beweegt en een refrein wordt aangezet.

Het album bestaat uit tien songs en is geproduceerd door Foo Fighters en Oliver Roman. De titelsong en Caught in the Echo zetten een directe, stevige richting neer. Het is een nieuw hoofdstuk dat op de bestaande belangstelling voor ritme, melodie en samenspel voortbouwt. De catalogus stopt dus niet bij het album uit 2023.

DRIE GITAREN, VERSCHILLENDE TAKEN.

Een volle Foo Fighters-mix hoeft niet als één blok te worden gehoord. Probeer eerst de partij te volgen die het ritme vasthoudt. Luister daarna naar een lijn die daarboven een melodie speelt of de zang antwoordt. Een derde laag kan vooral breedte geven. Zodra je die functies uit elkaar hoort, blijkt een eenvoudige akkoordwisseling vaak veel zorgvuldiger opgebouwd dan ze op afstand leek.

Hetzelfde geldt voor Grohls zang. De schreeuw is opvallend, maar de zachtere inzetten doen veel voorbereidend werk. In de overgang van een bijna gesproken regel naar een volle stem verandert niet alleen het volume. Ook de lengte van de woorden, de adem en de verhouding tot de maat veranderen. Daar ontstaat het gevoel dat iemand een gedachte niet langer binnen kan houden.

Wie de band opnieuw wil ontdekken, kan drie albums naast elkaar leggen. Het debuut laat de eigenzinnige, compacte ideeën horen waarmee alles begint. The Colour and the Shape maakt de emotionele tegenstellingen sterker. Wasting Light laat vervolgens een ervaren groep horen die veel kracht uit samenspel haalt. Daarna krijgen de latere platen meer reliëf: je hoort waarop ze voortbouwen en welke nadruk er verschuift.

Neem ook een rustig nummer mee in zo'n route. Het helpt om de band niet alleen op zijn grootste ontladingen te beoordelen. Een song die de aandacht met weinig instrumenten kan vasthouden, laat zien hoeveel werk de melodie zelf doet. Wanneer de gitaren daarna terugkeren, hoor je hun functie duidelijker. Ze maken iets groter dat in de kern al aanwezig is.

Die afwisseling is ook een reden om een plaat helemaal te laten lopen. De grootste single vertelt zelden hoe de rest van het album ademt. Een teruggenomen passage kan een volgende uitbarsting betekenis geven, terwijl een lang uitgesponnen slot de indruk van de eerdere songs verandert. Bij Foo Fighters is die volgorde een deel van het verhaal.

Bekijk de artiestpagina van Foo Fighters voor de vinyluitgaven en meer om te ontdekken. Ontdek de muzikale context in ALTERNATIVE ROCK..