MUSIC EXPLAINED
EUROVISION SONG CONTEST.
IMAGE CREDIT: Sims2aholic8 · Nemo na de overwinning in Malmö, 12 mei 2024 · CC BY 4.0 · Bestaande uitsnede via Wikimedia Commons; responsief weergegeven.
Een refrein duurt maar even. Het moment waarop een heel publiek het samen ontdekt, kan jaren blijven hangen. Het Eurovisie Songfestival leeft van precies dat verschil: een korte uitvoering, een lange herinnering. Achter de vlaggen en de punten zit een geschiedenis van televisie, veranderende popmuziek en landen die zichzelf aan elkaar laten zien.
Hier lees je hoe Eurovision ontstond en hoe de wedstrijd veranderde. Verderop staat de volledige lijst met alle winnaars van 1956 tot en met 2026, inclusief artiest, nummer, land en jaartal. Laatst bijgewerkt: 5 september 2026.
GA DIRECT NAAR ALLE WINNAARS →
HET BEGON MET EEN VERBINDING.
Op 24 mei 1956 kwamen zeven deelnemende landen samen in het Teatro Kursaal in Lugano. Nederland, België, Frankrijk, Italië, Luxemburg, West-Duitsland en Zwitserland deden mee aan een idee van de European Broadcasting Union, de samenwerking van publieke omroepen. Het Italiaanse Sanremo-festival was een belangrijk voorbeeld.
Een gezamenlijke live-uitzending over landsgrenzen heen was op zichzelf al een prestatie. Muziek bood daarvoor een heldere vorm. Je hoefde niet dezelfde taal te spreken om een melodie te herkennen, een stem te beoordelen of met spanning naar een uitslag te luisteren.
De eerste editie had regels die later verdwenen. Ieder land stuurde twee liedjes, het orkest begeleidde de uitvoeringen en de jury's stemden achter gesloten deuren. Alleen de winnaar werd bekendgemaakt: Lys Assia voor Zwitserland, met Refrain. De volledige puntentelling van die eerste avond is nooit openbaar gemaakt.
VAN CHANSON NAAR POPGEBEURTENIS.
In de vroege jaren stond de zanger vaak betrekkelijk stil voor de microfoon. De melodie en de voordracht moesten het werk doen. Dat leverde geen eenvormige muziek op: de verschillende talen en zangtradities gaven iedere editie al snel een eigen mengeling van sentiment, elegantie en bravoure.
France Gall won in 1965 voor Luxemburg met Poupée de cire, poupée de son. De beweeglijke pop van dat nummer klinkt anders dan een plechtige ballad. Zulke contrasten maken het archief interessant. Het festival laat horen hoe opvattingen over een overtuigend poplied verschuiven, ook wanneer de wedstrijdvorm herkenbaar blijft.
In 1969 bleek dat die wedstrijdvorm nog niet overal op voorbereid was. Frankrijk, Nederland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk eindigden met evenveel punten. Er was geen beslissende regel voor deze situatie. Frida Boccara, Lenny Kuhr, Salomé en Lulu werden daarom alle vier winnaar. Ze staan hieronder elk op een eigen regel.
WATERLOO EN DE KRACHT VAN HERKENNING.
ABBA won in 1974 met Waterloo. De piano, het krachtige ritme, de samenzang en de kleur van de presentatie vormden samen een onmiddellijk herkenbaar geheel. Het optreden laat goed horen waarom een songfestival meer beoordeelt dan een compositie op papier: de manier waarop een nummer de kamer binnenkomt, telt mee.
Een jaar later won Teach-In met Ding-a-dong. In die editie werd ook de puntenschaal ingevoerd die met Eurovision vergroeide: één tot en met acht punten, daarna tien en twaalf. Douze points werd een klein televisieceremonieel, met genoeg tussenruimte om verwachtingen op te bouwen en weer te laten kantelen.
Dat ritueel is een groot deel van de aantrekkingskracht. De liedjes zijn afgelopen, maar het gezamenlijke kijken gaat door. Je hoort een andere jury hetzelfde optreden anders waarderen en ontdekt dat herkenning nooit voor iedereen op dezelfde manier werkt.
EEN PODIUM VOOR VERSCHILLENDE SOORTEN STEMMEN.
De winnaarslijst bevat zowel ingehouden ballads als uitbundige pop. Johnny Logan won als uitvoerder in 1980 en 1987. Céline Dion won in 1988 voor Zwitserland. In de jaren negentig volgden onder meer de warme tweestemmigheid van Rock 'n' Roll Kids en de grotendeels instrumentale atmosfeer van Nocturne.
Wie die songs achter elkaar zet, hoort waarom er geen vast recept bestaat. Een indrukwekkende uithaal kan werken, maar een klein melodisch gebaar kan net zo lang blijven hangen. De wedstrijd beloont op verschillende momenten heel verschillende vormen van overtuiging.
Ook de verhouding tussen artiest en land vraagt aandacht. Het land in de uitslag is het land dat de inzending vertegenwoordigt. Het is geen betrouwbare aanduiding van de nationaliteit of geboorteplaats van iedere artiest. Céline Dions Zwitserse overwinning is daarvan een bekend voorbeeld.
DE KIJKER KREEG EEN STEM.
In 1997 experimenteerden vijf landen met stemmen per telefoon. Het publiek kon rechtstreeks invloed krijgen op de uitslag. In 1999 werd vrije taalkeuze opnieuw toegestaan en verdween het orkest uit de show. Vooraf opgenomen begeleiding gaf inzendingen meer ruimte voor een eigen, zorgvuldig opgebouwde studioklank.
Door het grotere deelnemersveld kwam er in 2004 een halve finale; vanaf 2008 werden dat er twee. Een Eurovision-seizoen werd zo meer dan één zaterdagavond. Nationale selecties, repetities, halve finales en online optredens geven een nummer verschillende momenten waarop het publiek ermee kan kennismaken.
Lordi's Hard Rock Hallelujah, Loreens Euphoria en Salvador Sobrals Amar pelos dois liggen muzikaal ver uit elkaar. Toch wonnen ze alle drie. Samen zijn ze een nuttige correctie op het idee dat alleen veel spektakel of juist alleen een ingetogen lied kans maakt. De uitvoering moet overtuigen binnen haar eigen wereld.
VAN ROTTERDAM NAAR 2026.
Duncan Laurence won in 2019 voor Nederland met Arcade. De geplande editie van 2020 in Rotterdam werd door de coronapandemie afgelast. Er werd dat jaar geen winnaar aangewezen. In 2021 kon de wedstrijd in Rotterdam alsnog plaatsvinden, met Måneskin als winnaar voor Italië.
Daarna volgden Kalush Orchestra in 2022, Loreens tweede overwinning in 2023, Nemo in 2024 en JJ in 2025. In Wenen won DARA in 2026 voor Bulgarije met Bangaranga. Het was de eerste Bulgaarse overwinning en de zeventigste gehouden editie van het festival.
De geschiedenis kent ook conflicten over deelname en de organisatie. Nederland deed in 2026 niet mee. AVROTROS besloot af te zien van deelname vanwege de omstandigheden rond Israëls deelname en zorgen over de publieke waarden en onafhankelijkheid van het festival. Dat besluit hoort bij het Nederlandse hoofdstuk van dit jaar, terwijl de internationale wedstrijd wel doorging.
HOE WORDT DE WINNAAR BEPAALD?
Het stemsysteem is door de jaren heen veranderd. In 2026 telden professionele jury's en publieksstemmen mee in zowel de halve finales als de finale. Hun ranglijsten werden omgezet in punten. Ook kijkers uit niet-deelnemende landen konden via de gezamenlijke Rest of the World-stem bijdragen.
Een juryuitslag en een publieksuitslag kunnen behoorlijk verschillen. Dat maakt het slot spannend, maar zegt ook iets over luisteren: vakmatige waardering, een onmiddellijke emotionele reactie en de herinnering aan een televisiemoment hoeven niet hetzelfde nummer bovenaan te zetten. De winnaar volgt de puntentelling; een persoonlijke favoriet mag ergens anders staan.
ALLE WINNAARS VAN HET EUROVISIE SONGFESTIVAL.
Hieronder staan alle 73 winnende inzendingen van 1956 tot en met 2026. Vier daarvan wonnen samen in 1969. Voor 2020 staat een afzonderlijke regel zonder winnaar. Landen zijn vermeld zoals zij de inzending vertegenwoordigden; Duitsland omvat hier ook het toenmalige West-Duitsland.
| Jaar | Artiest | Nummer | Land |
|---|---|---|---|
| 1956 | Lys Assia | Refrain | Zwitserland |
| 1957 | Corry Brokken | Net als toen | Nederland |
| 1958 | André Claveau | Dors mon amour | Frankrijk |
| 1959 | Teddy Scholten | Een beetje | Nederland |
| 1960 | Jacqueline Boyer | Tom Pillibi | Frankrijk |
| 1961 | Jean-Claude Pascal | Nous les amoureux | Luxemburg |
| 1962 | Isabelle Aubret | Un premier amour | Frankrijk |
| 1963 | Grethe en Jørgen Ingmann | Dansevise | Denemarken |
| 1964 | Gigliola Cinquetti | Non ho l'età | Italië |
| 1965 | France Gall | Poupée de cire, poupée de son | Luxemburg |
| 1966 | Udo Jürgens | Merci, Chérie | Oostenrijk |
| 1967 | Sandie Shaw | Puppet on a String | Verenigd Koninkrijk |
| 1968 | Massiel | La, la, la | Spanje |
| 1969 | Salomé | Vivo cantando | Spanje |
| 1969 | Frida Boccara | Un jour, un enfant | Frankrijk |
| 1969 | Lenny Kuhr | De troubadour | Nederland |
| 1969 | Lulu | Boom Bang-a-Bang | Verenigd Koninkrijk |
| 1970 | Dana | All Kinds of Everything | Ierland |
| 1971 | Séverine | Un banc, un arbre, une rue | Monaco |
| 1972 | Vicky Leandros | Après toi | Luxemburg |
| 1973 | Anne-Marie David | Tu te reconnaîtras | Luxemburg |
| 1974 | ABBA | Waterloo | Zweden |
| 1975 | Teach-In | Ding-a-dong | Nederland |
| 1976 | Brotherhood of Man | Save Your Kisses for Me | Verenigd Koninkrijk |
| 1977 | Marie Myriam | L'oiseau et l'enfant | Frankrijk |
| 1978 | Izhar Cohen and the Alphabeta | A-Ba-Ni-Bi | Israël |
| 1979 | Milk & Honey with Gali Atari | Hallelujah | Israël |
| 1980 | Johnny Logan | What's Another Year | Ierland |
| 1981 | Bucks Fizz | Making Your Mind Up | Verenigd Koninkrijk |
| 1982 | Nicole | Ein bißchen Frieden | Duitsland |
| 1983 | Corinne Hermès | Si la vie est cadeau | Luxemburg |
| 1984 | Herrey's | Diggi-loo diggi-ley | Zweden |
| 1985 | Bobbysocks | La det swinge | Noorwegen |
| 1986 | Sandra Kim | J'aime la vie | België |
| 1987 | Johnny Logan | Hold Me Now | Ierland |
| 1988 | Céline Dion | Ne partez pas sans moi | Zwitserland |
| 1989 | Riva | Rock Me | Joegoslavië |
| 1990 | Toto Cutugno | Insieme: 1992 | Italië |
| 1991 | Carola | Fångad av en stormvind | Zweden |
| 1992 | Linda Martin | Why Me? | Ierland |
| 1993 | Niamh Kavanagh | In Your Eyes | Ierland |
| 1994 | Paul Harrington en Charlie McGettigan | Rock 'n' Roll Kids | Ierland |
| 1995 | Secret Garden | Nocturne | Noorwegen |
| 1996 | Eimear Quinn | The Voice | Ierland |
| 1997 | Katrina and the Waves | Love Shine a Light | Verenigd Koninkrijk |
| 1998 | Dana International | Diva | Israël |
| 1999 | Charlotte Nilsson | Take Me to Your Heaven | Zweden |
| 2000 | Olsen Brothers | Fly on the Wings of Love | Denemarken |
| 2001 | Tanel Padar, Dave Benton & 2XL | Everybody | Estland |
| 2002 | Marie N | I Wanna | Letland |
| 2003 | Sertab Erener | Everyway That I Can | Turkije |
| 2004 | Ruslana | Wild Dances | Oekraïne |
| 2005 | Helena Paparizou | My Number One | Griekenland |
| 2006 | Lordi | Hard Rock Hallelujah | Finland |
| 2007 | Marija Šerifović | Molitva | Servië |
| 2008 | Dima Bilan | Believe | Rusland |
| 2009 | Alexander Rybak | Fairytale | Noorwegen |
| 2010 | Lena | Satellite | Duitsland |
| 2011 | Ell & Nikki | Running Scared | Azerbeidzjan |
| 2012 | Loreen | Euphoria | Zweden |
| 2013 | Emmelie de Forest | Only Teardrops | Denemarken |
| 2014 | Conchita Wurst | Rise Like a Phoenix | Oostenrijk |
| 2015 | Måns Zelmerlöw | Heroes | Zweden |
| 2016 | Jamala | 1944 | Oekraïne |
| 2017 | Salvador Sobral | Amar pelos dois | Portugal |
| 2018 | Netta | Toy | Israël |
| 2019 | Duncan Laurence | Arcade | Nederland |
| 2020 | Geen winnaar | Afgelast vanwege de coronapandemie | — |
| 2021 | Måneskin | Zitti e buoni | Italië |
| 2022 | Kalush Orchestra | Stefania | Oekraïne |
| 2023 | Loreen | Tattoo | Zweden |
| 2024 | Nemo | The Code | Zwitserland |
| 2025 | JJ | Wasted Love | Oostenrijk |
| 2026 | DARA | Bangaranga | Bulgarije |
EEN LIJST OM VERDER DAN DE UITSLAG TE LUISTEREN.
De winnaars vertellen hoe Eurovision veranderde, maar ook hoeveel verschillende soorten pop binnen dezelfde wedstrijd passen. Zet eens twee verre jaartallen naast elkaar. Luister naar de stem, het ritme en wat de productie weglaat of juist benadrukt. Achter iedere bekende titel zit een nummer dat opnieuw gehoord kan worden.