SJELF. STORIES WORTH KNOWING.

MUSIC EXPLAINED

EUROVISION SONG CONTEST.

8 MIN READ WORDS BY SJELF.
Nemo viert de overwinning op het Eurovisie Songfestival van 2024.

IMAGE CREDIT: Sims2aholic8 · Nemo na de overwinning in Malmö, 12 mei 2024 · CC BY 4.0 · Bestaande uitsnede via Wikimedia Commons; responsief weergegeven.

Een refrein duurt maar even. Het moment waarop een heel publiek het samen ontdekt, kan jaren blijven hangen. Het Eurovisie Songfestival leeft van precies dat verschil: een korte uitvoering, een lange herinnering. Achter de vlaggen en de punten zit een geschiedenis van televisie, veranderende popmuziek en landen die zichzelf aan elkaar laten zien.

Hier lees je hoe Eurovision ontstond en hoe de wedstrijd veranderde. Verderop staat de volledige lijst met alle winnaars van 1956 tot en met 2026, inclusief artiest, nummer, land en jaartal. Laatst bijgewerkt: 5 september 2026.

GA DIRECT NAAR ALLE WINNAARS →

HET BEGON MET EEN VERBINDING.

Op 24 mei 1956 kwamen zeven deelnemende landen samen in het Teatro Kursaal in Lugano. Nederland, België, Frankrijk, Italië, Luxemburg, West-Duitsland en Zwitserland deden mee aan een idee van de European Broadcasting Union, de samenwerking van publieke omroepen. Het Italiaanse Sanremo-festival was een belangrijk voorbeeld.

Een gezamenlijke live-uitzending over landsgrenzen heen was op zichzelf al een prestatie. Muziek bood daarvoor een heldere vorm. Je hoefde niet dezelfde taal te spreken om een melodie te herkennen, een stem te beoordelen of met spanning naar een uitslag te luisteren.

De eerste editie had regels die later verdwenen. Ieder land stuurde twee liedjes, het orkest begeleidde de uitvoeringen en de jury's stemden achter gesloten deuren. Alleen de winnaar werd bekendgemaakt: Lys Assia voor Zwitserland, met Refrain. De volledige puntentelling van die eerste avond is nooit openbaar gemaakt.

VAN CHANSON NAAR POPGEBEURTENIS.

In de vroege jaren stond de zanger vaak betrekkelijk stil voor de microfoon. De melodie en de voordracht moesten het werk doen. Dat leverde geen eenvormige muziek op: de verschillende talen en zangtradities gaven iedere editie al snel een eigen mengeling van sentiment, elegantie en bravoure.

France Gall won in 1965 voor Luxemburg met Poupée de cire, poupée de son. De beweeglijke pop van dat nummer klinkt anders dan een plechtige ballad. Zulke contrasten maken het archief interessant. Het festival laat horen hoe opvattingen over een overtuigend poplied verschuiven, ook wanneer de wedstrijdvorm herkenbaar blijft.

In 1969 bleek dat die wedstrijdvorm nog niet overal op voorbereid was. Frankrijk, Nederland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk eindigden met evenveel punten. Er was geen beslissende regel voor deze situatie. Frida Boccara, Lenny Kuhr, Salomé en Lulu werden daarom alle vier winnaar. Ze staan hieronder elk op een eigen regel.

WATERLOO EN DE KRACHT VAN HERKENNING.

ABBA won in 1974 met Waterloo. De piano, het krachtige ritme, de samenzang en de kleur van de presentatie vormden samen een onmiddellijk herkenbaar geheel. Het optreden laat goed horen waarom een songfestival meer beoordeelt dan een compositie op papier: de manier waarop een nummer de kamer binnenkomt, telt mee.

Een jaar later won Teach-In met Ding-a-dong. In die editie werd ook de puntenschaal ingevoerd die met Eurovision vergroeide: één tot en met acht punten, daarna tien en twaalf. Douze points werd een klein televisieceremonieel, met genoeg tussenruimte om verwachtingen op te bouwen en weer te laten kantelen.

Dat ritueel is een groot deel van de aantrekkingskracht. De liedjes zijn afgelopen, maar het gezamenlijke kijken gaat door. Je hoort een andere jury hetzelfde optreden anders waarderen en ontdekt dat herkenning nooit voor iedereen op dezelfde manier werkt.

EEN PODIUM VOOR VERSCHILLENDE SOORTEN STEMMEN.

De winnaarslijst bevat zowel ingehouden ballads als uitbundige pop. Johnny Logan won als uitvoerder in 1980 en 1987. Céline Dion won in 1988 voor Zwitserland. In de jaren negentig volgden onder meer de warme tweestemmigheid van Rock 'n' Roll Kids en de grotendeels instrumentale atmosfeer van Nocturne.

Wie die songs achter elkaar zet, hoort waarom er geen vast recept bestaat. Een indrukwekkende uithaal kan werken, maar een klein melodisch gebaar kan net zo lang blijven hangen. De wedstrijd beloont op verschillende momenten heel verschillende vormen van overtuiging.

Ook de verhouding tussen artiest en land vraagt aandacht. Het land in de uitslag is het land dat de inzending vertegenwoordigt. Het is geen betrouwbare aanduiding van de nationaliteit of geboorteplaats van iedere artiest. Céline Dions Zwitserse overwinning is daarvan een bekend voorbeeld.

DE KIJKER KREEG EEN STEM.

In 1997 experimenteerden vijf landen met stemmen per telefoon. Het publiek kon rechtstreeks invloed krijgen op de uitslag. In 1999 werd vrije taalkeuze opnieuw toegestaan en verdween het orkest uit de show. Vooraf opgenomen begeleiding gaf inzendingen meer ruimte voor een eigen, zorgvuldig opgebouwde studioklank.

Door het grotere deelnemersveld kwam er in 2004 een halve finale; vanaf 2008 werden dat er twee. Een Eurovision-seizoen werd zo meer dan één zaterdagavond. Nationale selecties, repetities, halve finales en online optredens geven een nummer verschillende momenten waarop het publiek ermee kan kennismaken.

Lordi's Hard Rock Hallelujah, Loreens Euphoria en Salvador Sobrals Amar pelos dois liggen muzikaal ver uit elkaar. Toch wonnen ze alle drie. Samen zijn ze een nuttige correctie op het idee dat alleen veel spektakel of juist alleen een ingetogen lied kans maakt. De uitvoering moet overtuigen binnen haar eigen wereld.

VAN ROTTERDAM NAAR 2026.

Duncan Laurence won in 2019 voor Nederland met Arcade. De geplande editie van 2020 in Rotterdam werd door de coronapandemie afgelast. Er werd dat jaar geen winnaar aangewezen. In 2021 kon de wedstrijd in Rotterdam alsnog plaatsvinden, met Måneskin als winnaar voor Italië.

Daarna volgden Kalush Orchestra in 2022, Loreens tweede overwinning in 2023, Nemo in 2024 en JJ in 2025. In Wenen won DARA in 2026 voor Bulgarije met Bangaranga. Het was de eerste Bulgaarse overwinning en de zeventigste gehouden editie van het festival.

De geschiedenis kent ook conflicten over deelname en de organisatie. Nederland deed in 2026 niet mee. AVROTROS besloot af te zien van deelname vanwege de omstandigheden rond Israëls deelname en zorgen over de publieke waarden en onafhankelijkheid van het festival. Dat besluit hoort bij het Nederlandse hoofdstuk van dit jaar, terwijl de internationale wedstrijd wel doorging.

HOE WORDT DE WINNAAR BEPAALD?

Het stemsysteem is door de jaren heen veranderd. In 2026 telden professionele jury's en publieksstemmen mee in zowel de halve finales als de finale. Hun ranglijsten werden omgezet in punten. Ook kijkers uit niet-deelnemende landen konden via de gezamenlijke Rest of the World-stem bijdragen.

Een juryuitslag en een publieksuitslag kunnen behoorlijk verschillen. Dat maakt het slot spannend, maar zegt ook iets over luisteren: vakmatige waardering, een onmiddellijke emotionele reactie en de herinnering aan een televisiemoment hoeven niet hetzelfde nummer bovenaan te zetten. De winnaar volgt de puntentelling; een persoonlijke favoriet mag ergens anders staan.

ALLE WINNAARS VAN HET EUROVISIE SONGFESTIVAL.

Hieronder staan alle 73 winnende inzendingen van 1956 tot en met 2026. Vier daarvan wonnen samen in 1969. Voor 2020 staat een afzonderlijke regel zonder winnaar. Landen zijn vermeld zoals zij de inzending vertegenwoordigden; Duitsland omvat hier ook het toenmalige West-Duitsland.

Alle winnaars van het Eurovisie Songfestival, 1956–2026
Jaar Artiest Nummer Land
1956 Lys Assia Refrain Zwitserland
1957 Corry Brokken Net als toen Nederland
1958 André Claveau Dors mon amour Frankrijk
1959 Teddy Scholten Een beetje Nederland
1960 Jacqueline Boyer Tom Pillibi Frankrijk
1961 Jean-Claude Pascal Nous les amoureux Luxemburg
1962 Isabelle Aubret Un premier amour Frankrijk
1963 Grethe en Jørgen Ingmann Dansevise Denemarken
1964 Gigliola Cinquetti Non ho l'età Italië
1965 France Gall Poupée de cire, poupée de son Luxemburg
1966 Udo Jürgens Merci, Chérie Oostenrijk
1967 Sandie Shaw Puppet on a String Verenigd Koninkrijk
1968 Massiel La, la, la Spanje
1969 Salomé Vivo cantando Spanje
1969 Frida Boccara Un jour, un enfant Frankrijk
1969 Lenny Kuhr De troubadour Nederland
1969 Lulu Boom Bang-a-Bang Verenigd Koninkrijk
1970 Dana All Kinds of Everything Ierland
1971 Séverine Un banc, un arbre, une rue Monaco
1972 Vicky Leandros Après toi Luxemburg
1973 Anne-Marie David Tu te reconnaîtras Luxemburg
1974 ABBA Waterloo Zweden
1975 Teach-In Ding-a-dong Nederland
1976 Brotherhood of Man Save Your Kisses for Me Verenigd Koninkrijk
1977 Marie Myriam L'oiseau et l'enfant Frankrijk
1978 Izhar Cohen and the Alphabeta A-Ba-Ni-Bi Israël
1979 Milk & Honey with Gali Atari Hallelujah Israël
1980 Johnny Logan What's Another Year Ierland
1981 Bucks Fizz Making Your Mind Up Verenigd Koninkrijk
1982 Nicole Ein bißchen Frieden Duitsland
1983 Corinne Hermès Si la vie est cadeau Luxemburg
1984 Herrey's Diggi-loo diggi-ley Zweden
1985 Bobbysocks La det swinge Noorwegen
1986 Sandra Kim J'aime la vie België
1987 Johnny Logan Hold Me Now Ierland
1988 Céline Dion Ne partez pas sans moi Zwitserland
1989 Riva Rock Me Joegoslavië
1990 Toto Cutugno Insieme: 1992 Italië
1991 Carola Fångad av en stormvind Zweden
1992 Linda Martin Why Me? Ierland
1993 Niamh Kavanagh In Your Eyes Ierland
1994 Paul Harrington en Charlie McGettigan Rock 'n' Roll Kids Ierland
1995 Secret Garden Nocturne Noorwegen
1996 Eimear Quinn The Voice Ierland
1997 Katrina and the Waves Love Shine a Light Verenigd Koninkrijk
1998 Dana International Diva Israël
1999 Charlotte Nilsson Take Me to Your Heaven Zweden
2000 Olsen Brothers Fly on the Wings of Love Denemarken
2001 Tanel Padar, Dave Benton & 2XL Everybody Estland
2002 Marie N I Wanna Letland
2003 Sertab Erener Everyway That I Can Turkije
2004 Ruslana Wild Dances Oekraïne
2005 Helena Paparizou My Number One Griekenland
2006 Lordi Hard Rock Hallelujah Finland
2007 Marija Šerifović Molitva Servië
2008 Dima Bilan Believe Rusland
2009 Alexander Rybak Fairytale Noorwegen
2010 Lena Satellite Duitsland
2011 Ell & Nikki Running Scared Azerbeidzjan
2012 Loreen Euphoria Zweden
2013 Emmelie de Forest Only Teardrops Denemarken
2014 Conchita Wurst Rise Like a Phoenix Oostenrijk
2015 Måns Zelmerlöw Heroes Zweden
2016 Jamala 1944 Oekraïne
2017 Salvador Sobral Amar pelos dois Portugal
2018 Netta Toy Israël
2019 Duncan Laurence Arcade Nederland
2020 Geen winnaar Afgelast vanwege de coronapandemie —
2021 Måneskin Zitti e buoni Italië
2022 Kalush Orchestra Stefania Oekraïne
2023 Loreen Tattoo Zweden
2024 Nemo The Code Zwitserland
2025 JJ Wasted Love Oostenrijk
2026 DARA Bangaranga Bulgarije
FINAL WORD.

EEN LIJST OM VERDER DAN DE UITSLAG TE LUISTEREN.

De winnaars vertellen hoe Eurovision veranderde, maar ook hoeveel verschillende soorten pop binnen dezelfde wedstrijd passen. Zet eens twee verre jaartallen naast elkaar. Luister naar de stem, het ritme en wat de productie weglaat of juist benadrukt. Achter iedere bekende titel zit een nummer dat opnieuw gehoord kan worden.

KEEP DIGGING.

CONTINUE READING.

Lees verder over de artiesten, klanken en achtergronden uit dit verhaal.

Bekken en snaredrum met een gitaarversterker op de achtergrond.

GENRE GUIDE

ROCK.

Verdiep je in rock.

Rock nam de energie van rock-’n-roll en bouwde er een complete muzikale wereld omheen. De riff, de band en het album werden middelen voor...

READ THE STORY
Céline Dion zingt in een glanzend jasje tijdens haar concert in Birmingham

ARTIST STORY

CÉLINE DION.

Uit dit verhaal: Céline Dion.

Céline Dion kan een lied stadiongroot maken en toch één zin dichtbij houden. Tussen Québec, Franse chansons en wereldwijde pophits ligt een rijker verhaal...

READ THE STORY
Victoria De Angelis en Thomas Raggi van Måneskin samen op het podium van Rock am Ring.

ARTIST STORY

MÅNESKIN.

Uit dit verhaal: Måneskin.

Vier muzikanten uit Rome brachten hun riffs van de straat naar het wereldpodium. Het verhaal van Måneskin, achter de glitter en de grote gebaren.

READ THE STORY