ARTIST STORY
CAT STEVENS / YUSUF.
Van tieneridool tot een van de meest geliefde singer-songwriters van de jaren zeventig — en van Cat Stevens tot Yusuf. Zijn muziek bleef steeds dezelfde vraag stellen: hoe leef je een betekenisvol leven?
IMAGE CREDIT: Penni Gladstone, Los Angeles Times Photographic Collection at UCLA / Wikimedia Commons — CC BY 4.0. Uitsnede door SJELF.
Klikken laadt de Spotify-player. Spotify bepaalt wat je kunt afspelen.
Open in Spotify ↗Sommige artiesten veranderen van stijl. Cat Stevens veranderde van naam, van leven en uiteindelijk ook van verhouding tot zijn eigen muziek. Toch loopt er één herkenbare lijn door alles heen: een warme stem, melodieën die eenvoudig lijken en liedjes die grote levensvragen klein genoeg maken om naast je op de bank te komen zitten.
Een plaat om verder mee te luisteren is Catch Bull At Four van Yusuf op vinyl. Op de artiestpagina van Yusuf vind je de platen en andere ingangen om verder te luisteren.
THE STORY.
Wie Father and Son, Wild World of Moonshadow hoort, herkent hem binnen enkele seconden. Niet omdat Cat Stevens de luidste zanger van zijn generatie was, maar omdat hij dichtbij klonk. Zijn gitaarpartijen lieten ruimte. Zijn teksten spraken over twijfel, vrijheid, ouders, kinderen, geloof en de weg die iemand alleen moet afleggen.
Voor die intimiteit was hij een zorgvuldig aangekleed tieneridool. Daarna bracht een ernstige ziekte hem tot stilstand. Op het hoogtepunt liep hij weg van de carrière waar anderen een leven lang naar zoeken. Bijna drie decennia later keerde hij terug als Yusuf: dezelfde schrijver, met een andere verhouding tot roem.
BEFORE CAT.
Hij werd op 21 juli 1948 in Londen geboren als Steven Demetre Georgiou. Zijn vader was Grieks-Cypriotisch, zijn moeder Zweeds. Als tiener tekende hij, speelde piano en leerde gitaar. Onder de naam Cat Stevens kreeg hij in 1966 al snel succes met I Love My Dog; niet veel later volgde Matthew and Son.
Ook als schrijver viel hij op. Hij schreef Here Comes My Baby en The First Cut Is the Deepest, songs die andere artiesten succesvol maakten. Toch zat hij muzikaal nog in een vorm die grotendeels voor hem werd bepaald: strak geproduceerde pop, een zorgvuldig imago en een tempo dat nauwelijks ruimte liet om na te denken.
THE STOP THAT CHANGED EVERYTHING.
In 1968 kreeg Stevens tuberculose en lag hij maanden in het ziekenhuis. Voor een jonge artiest die gewend was aan optredens, interviews en constante beweging werd die gedwongen rust een breuklijn. Tijdens zijn herstel schreef hij ongeveer veertig liedjes, veranderde zijn manier van leven en liet het gladde popgeluid achter zich.
Op Mona Bone Jakon uit 1970 is de verandering direct hoorbaar. Met producer Paul Samwell-Smith zette hij akoestische gitaar, piano en stem centraal. De arrangementen werden kaler, de teksten persoonlijker. Niet de verpakking, maar de gedachte moest blijven hangen.
“The softer the arrangement became, the more clearly the questions could be heard.”
TEA, TEASER AND THE WORLD.
Nog datzelfde jaar verscheen Tea for the Tillerman, met Where Do the Children Play?, Wild World en Father and Son. Die laatste song laat in enkele minuten twee generaties spreken. De vader wil beschermen; de zoon voelt dat blijven hetzelfde zou zijn als verdwijnen. Stevens verandert de kleur en hoogte van zijn stem, maar geeft geen van beiden het laatste woord.
Met Teaser and the Firecat uit 1971 werd hij een wereldster. Morning Has Broken, Peace Train en Moonshadow droegen zijn spirituele zoektocht al in zich. Ze probeerden geen definitief antwoord te geven, maar een houding te vinden: aandacht, hoop en de mogelijkheid om opnieuw te beginnen.
Stevens maakte bovendien zelf illustraties en bouwde rond zijn platen een warme, handgemaakte wereld. De albums voelden niet als containers voor singles, maar als complete objecten. Daarom is zijn werk zo vanzelfsprekend bij vinyl blijven horen.
SONGS AS QUESTIONS.
Zijn kracht lag niet in ingewikkelde taal. Een trein kon vrede dragen. Een schaduw kon een metgezel worden. Een gesprek aan de keukentafel kon een generatieconflict bevatten. Onder die eenvoud zat steeds spanning: tussen vrijheid en verantwoordelijkheid, succes en stilte, liefde en loslaten.
Ook muzikaal koos hij voor terughoudendheid. Akoestische gitaar, piano, contrabas en kleine ritmische accenten kregen lucht. Daardoor dragen zijn beste opnamen weinig sporen van mode. Ze vragen geen aandacht door volume, maar verdienen haar door nabijheid.
THE SEA AND THE TURN.
In 1975 werd Stevens tijdens het zwemmen voor de kust bij Malibu door de stroming meegetrokken. In doodsangst beloofde hij zijn leven aan God als hij gered zou worden. Een golf bracht hem terug naar de kust. Kort daarna gaf zijn broer hem een exemplaar van de Koran. Stevens bekeerde zich in 1977 tot de islam en nam in 1978 de naam Yusuf Islam aan.
Hij verliet de muziekindustrie vrijwel volledig, begon een gezin en richtte zich op onderwijs en humanitair werk. Voor fans voelde het abrupt. Voor Yusuf was het geen ontkenning van de zoektocht in zijn liedjes, maar een radicale consequentie ervan.
THE YEARS AWAY.
Yusuf stichtte in 1983 een islamitische basisschool in Noord-Londen en richtte later met zijn vrouw Fawziah de liefdadigheidsorganisatie Small Kindness op. Zijn oude catalogus bleef ondertussen nieuwe generaties vinden, terwijl covers zijn songs in omloop hielden.
De songwriter was niet verdwenen; zijn verhouding tot instrumenten en publieke aandacht was veranderd. Na de aanslagen van 11 september 2001 trad Yusuf weer vaker in het openbaar op om zich uit te spreken tegen geweld en voor vrede. Peace Train kreeg in die context een nieuwe lading.
THE RETURN.
In 2006 verscheen An Other Cup, zijn eerste reguliere popalbum in bijna drie decennia. Zijn stem was ouder en korreliger, maar de melodische helderheid was gebleven. Roadsinger volgde in 2009; in 2014 werd Cat Stevens opgenomen in de Rock & Roll Hall of Fame.
Met The Laughing Apple uit 2017 werkte hij opnieuw met Paul Samwell-Smith en kreeg hij zijn eerste Grammy-nominatie. Op Tea for the Tillerman² uit 2020 nam hij zijn beroemdste album opnieuw op vanuit het perspectief van de man die hij inmiddels was. In 2023 volgden King of a Land en de legends-slot op Glastonbury.
“Cat Stevens and Yusuf are two names along the same road.”
ONE THING YOU DIDN’T KNOW.
THE FIRST CUT WAS HIS.
Cat Stevens schreef The First Cut Is the Deepest vroeg in zijn carrière. Het nummer werd later wereldwijd bekend in uitvoeringen van onder anderen P.P. Arnold, Rod Stewart en Sheryl Crow. De vele covers maken duidelijk wat onder zijn eigen stem soms bijna vanzelfsprekend klinkt: Stevens is boven alles een uitzonderlijk songwriter.
TWO NAMES, ONE VOICE.
Het is verleidelijk zijn leven in tweeën te knippen: Cat Stevens vóór het afscheid en Yusuf erna. Luisterend valt juist de continuïteit op. De jonge Cat schreef al over de weg, de ziel en het verlangen naar een eerlijker leven. De oudere Yusuf keerde naar die songs terug zonder de tussenliggende jaren weg te poetsen.
Op vinyl komt dat volledig tot zijn recht. De stilte rond de stem, het hout van de akoestische gitaar en de warme ruimte van de opnamen vragen om aandacht. Geen haast, geen shuffle, geen volgende skip. Alleen een lied dat de tijd neemt om iets te vragen.
THE FACTS
LONDON, ENGLAND
1966
1970
ESSENTIAL DISCOGRAPHY
Acht hoofdstukken waarin een Londens tieneridool uitgroeit tot een tijdloze songwriter — en jaren later als Yusuf terugkeert naar zijn eigen stem.
- 01 Matthew and Son 1967
- 02 Mona Bone Jakon 1970
- 03 Tea for the Tillerman 1970
- 04 Teaser and the Firecat 1971
- 05 Catch Bull at Four 1972
- 06 Buddha and the Chocolate Box 1974
- 07 An Other Cup 2006
- 08 King of a Land 2023
FAQ
Zijn Cat Stevens en Yusuf dezelfde persoon?
Ja. Cat Stevens en Yusuf zijn namen van dezelfde Britse singer-songwriter, geboren als Steven Demetre Georgiou. Cat Stevens is de artiestennaam waaronder hij in de jaren zestig en zeventig bekend werd. Later nam hij de naam Yusuf Islam aan; zijn muziek verschijnt ook onder Yusuf / Cat Stevens.
Waarom veranderde Cat Stevens zijn naam in Yusuf?
Cat Stevens bekeerde zich in 1977 tot de islam en nam in 1978 de naam Yusuf Islam aan. Volgens zijn eigen biografie voelde hij zich verbonden met het verhaal van Joseph, in het Arabisch Yusuf. De naamsverandering hoorde bij een ingrijpende verandering van zijn leven, geloof en verhouding tot roem.
Van wie is Father and Son oorspronkelijk?
Father and Son is geschreven en oorspronkelijk opgenomen door Cat Stevens. Het staat op Tea for the Tillerman uit 1970. Hij vertolkt zelf zowel de vader als de zoon, met verschillende zangregisters. De bekende uitvoering van Boyzone is een latere cover.
Heeft Cat Stevens Morning Has Broken geschreven?
Niet de tekst: die is van Eleanor Farjeon. Cat Stevens maakte zijn eigen arrangement en nam het lied op voor Teaser and the Firecat uit 1971. Het hoort bij zijn bekendste opnamen, maar is geen volledig door hem geschreven compositie.
Wat is het verschil tussen Tea for the Tillerman en Tea for the Tillerman²?
Tea for the Tillerman is het oorspronkelijke album uit 1970. Voor Tea for the Tillerman² uit 2020 werden dezelfde elf songs opnieuw geïnterpreteerd en opgenomen. Het is dus een heropname, geen gewone remaster. Bij Father and Son zingt de oudere Yusuf bovendien samen met een archiefopname van zijn jonge stem.
Welke lp van Cat Stevens is een goed begin?
Onze eerste keuze is Tea for the Tillerman uit 1970, met Wild World en Father and Son. Teaser and the Firecat uit 1971 is een mooi vervolg, met Moonshadow, Peace Train en Morning Has Broken. Wil je de oorspronkelijke opnamen op vinyl, controleer dan vooral dat je bij Tillerman niet de heropname met de toevoeging ‘²’ kiest.
THE FINAL WORD.
THE ROAD NEVER REALLY ENDED.
Cat Stevens verdween niet toen Yusuf zijn naam aannam, en Yusuf begon niet pas toen hij terugkeerde naar de studio. De platen laten één lange beweging horen: van succes naar stilte, van zekerheid naar twijfel en telkens terug naar het lied. Misschien is dat waarom deze muziek blijft. Ze geeft geen routekaart, maar wel gezelschap onderweg.
Bekijk de artiestpagina van YUSUF / CAT STEVENS voor vinyl en meer muziek.
