BOYZONE.

DUBLIN, VIJF GEZICHTEN EN EEN VROEGE CAMERA

Boyzone ontstond in 1993 in Dublin op initiatief van manager Louis Walsh. Het vaste vijftal werd gevormd door Ronan Keating, Stephen Gately, Keith Duffy, Mikey Graham en Shane Lynch. Hun beroemde eerste optreden in The Late Late Show vond al plaats voordat de groep een plaat had opgenomen. De beelden laten een pril, nog onbeholpen begin zien. Zelfs de bezetting was toen nog niet definitief: Graham zat er nog niet bij, terwijl Richie Rock en Mark Walton kort deel uitmaakten van de groep.

Dat vroege televisiemoment bleef lang aan hen kleven. Het is ook verleidelijk om een popgroep te beoordelen op de manier waarop die werd samengesteld. Maar een auditie vertelt weinig over wat er later op een opname gebeurt. Daar moesten herkenbare stemmen, geschikt repertoire en een overtuigende uitvoering elkaar alsnog vinden. Bij Boyzone lukte dat vooral zodra de drukte plaatsmaakte voor een eenvoudige zanglijn.

Keating en Gately kregen daarin een centrale rol. Hun stemmen stonden niet ver uit elkaar, maar hadden wel verschillende gewichten. De ene kon een frase aards laten landen, de andere er lucht onder brengen. De overige stemmen maakten het groepsgeluid compleet. Dat gaf de platen hun prettige verhouding tussen een individuele verteller en een groter, gezamenlijk refrein.

OUDE LIEDJES, NIEUWE LUISTERAARS

De vroege doorbraak kwam met Love Me for a Reason, het lied dat eerder door The Osmonds bekend was gemaakt. Boyzone nam de melodische directheid ervan over en gaf die een gladder jarennegentiggeluid. Het tempo hoeft nergens te jagen. De regels zijn overzichtelijk, de harmonieën sluiten netjes aan en het refrein krijgt precies genoeg nadruk om na één luisterbeurt te blijven hangen.

Op debuutalbum Said and Done uit 1995 staat die aanpak naast vrolijker popmateriaal. So Good laat horen dat hun repertoire meer beweging had dan het beeld van vijf zangers op barkrukken doet vermoeden. Father and Son, oorspronkelijk van Cat Stevens, vraagt juist om terughoudendheid. Het verschil tussen de stemmen helpt om het gesprek in de song voelbaar te maken.

Covers waren daarbij een belangrijk onderdeel van hun identiteit. Een vertrouwd lied bereikt via een nieuwe uitvoering ook oren die het origineel nog niet kennen. Daardoor loopt er door de vroege Boyzone-catalogus een kleine route langs eerdere popgeneraties. Die route gaat van The Osmonds naar Cat Stevens en later naar de Bee Gees en Tracy Chapman. De groep veranderde het repertoire in een gemeenschappelijke taal voor een jong publiek.

EEN ANDER RITME

Met A Different Beat uit 1996 werd het muzikale decor breder. Words van de Bee Gees bracht Boyzone hun eerste Britse nummer één. In die uitvoering staat de zang bijna vanzelf in het midden. De melodie is sterk genoeg om rustig te beginnen; de begeleiding kan vervolgens langzaam meer ruimte innemen. De spanning komt uit het wachten op het refrein.

Het titelnummer zoekt die spanning op een andere plek. Hier draagt de ritmische beweging nadrukkelijker bij aan de opbouw. Dat geeft de stemmen een steviger ondergrond en laat zien dat het groepsgeluid ook buiten de klassieke liefdesballad werkt. Het is zinvol om beide nummers direct na elkaar te horen. Hun temperament verschilt, maar de aandacht voor duidelijke frasen en herkenbare melodieën blijft hetzelfde.

Ook Isn't It a Wonder past in die ontwikkeling. Boyzone werd geen experimentele band en hoefde dat ook niet te worden. Het interessante zit in de nuances binnen hun eigen vorm: een iets vollere begeleiding, een andere verdeling van de zang, een refrein dat later openbloeit. Juist in pop die gemakkelijk klinkt, zijn zulke keuzes bepalend voor de uitwerking.

NO MATTER WHAT: HET JUISTE LIED BIJ DE JUISTE STEMMEN

Where We Belong verscheen in 1998. Het album brengt onder meer All That I Need, Baby Can I Hold You en No Matter What bij elkaar. De groep stond inmiddels stevig in het centrum van de Europese pop. Hun eerste drie studioalbums bereikten allemaal de eerste plaats in Groot-Brittannië. Dat is een duidelijke maat voor hoe breed hun muziek in die jaren werd omarmd.

Voor No Matter What kwamen de woorden en muziek uit een andere wereld. Andrew Lloyd Webber en Jim Steinman schreven het voor Whistle Down the Wind. Boyzone bracht het theaterlied naar de popradio. De uitvoering bewaart de grote melodische boog, maar begint dichtbij genoeg om als een persoonlijke belofte te voelen.

Let vooral op Gately. Zijn heldere klank geeft de opening iets kwetsbaars, zonder dat hij die kwetsbaarheid nadrukkelijk uitvergroot. Wanneer Keating vervolgens gewicht toevoegt, krijgt de song een tweede perspectief. Het refrein groeit daardoor uit een hoorbaar samenspel. De latere, vollere passages hebben een reden om groot te worden: je bent eerst bij die afzonderlijke stemmen geweest.

Dat maakt de opname een goed voorbeeld van wat Boyzone op hun best kon. De productie biedt een royaal kader, terwijl de vertolking de emotionele richting bepaalt. Zelfs wanneer je het lied al tientallen keren hebt gehoord, kun je opnieuw letten op die wisseling van kleur. Bekendheid hoeft de kleine details niet onzichtbaar te maken.

UIT ELKAAR, WEER SAMEN

Rond de eeuwwisseling kwam er een pauze en ontwikkelden de leden eigen loopbanen. Keating vond een groot publiek als solozanger. Toen Boyzone in 2007 en 2008 weer bij elkaar kwam, was de verhouding met het publiek veranderd. De tieners van de eerste platen hadden inmiddels hun eigen volwassen levens. Liedjes over liefde, vertrouwen en afscheid kregen daarmee vanzelf andere associaties.

De terugkeer bracht ook nieuwe muziek, waaronder Love You Anyway en Better. Het eerste nummer beweegt licht en opgewekt, het tweede laat de stemmen langer in een rustige melodie verblijven. Je hoort een groep die haar herkenbaarheid bewaart en tegelijk een ouder publiek kan aanspreken. Het vertrouwde refrein hoeft niet meer dezelfde jeugdige belofte te doen om betekenisvol te blijven.

In oktober 2009 overleed Stephen Gately op 33-jarige leeftijd. Dat verlies vormt een onvermijdelijk keerpunt in het verhaal. Zijn stem was een wezenlijk onderdeel van het geluid en zijn aanwezigheid een onderdeel van hun gezamenlijke geschiedenis. De vier anderen gingen verder, met die afwezigheid blijvend in hun midden.

DE BETEKENIS VAN BROTHER

Brother verscheen in 2010 en werd opnieuw een Britse nummer één. Op het album is Gately nog te horen. Daardoor klinkt de titel meer dan alleen als een algemene verwijzing naar kameraadschap. De plaat staat op de grens tussen een gezamenlijke opnamegeschiedenis en het leven dat voor de overgebleven leden doorging.

Gave It All Away is een passende ingang. De melodie heeft een lichte beweging, terwijl de zang en de context voor een ander gewicht zorgen. Dat samenspel vraagt geen ingewikkelde uitleg. Je kunt de opname als popsong beluisteren en tegelijk begrijpen waarom ze voor de groep en hun publiek een bijzondere lading kreeg.

Daarna volgden BZ20 in 2013 en Dublin to Detroit in 2014. Die laatste plaat richt zich op Motown-repertoire. Daarmee keerde Boyzone terug naar een werkwijze die al bij het debuut belangrijk was: bestaande songs opnieuw laten spreken via hun eigen stemmen. De ritmische soullaag biedt een ander soort warmte dan hun bekendste ballads.

EEN BEDANKJE DAT DOORKLINKT

Thank You & Goodnight uit 2018 werd gepresenteerd als een afscheidsalbum. Op I Can Dream voegden de vier hun zang toe aan een bewaarde solodemo van Gately. Zo werden de vijf stemmen opnieuw samengebracht. Het is een bewust gemaakt afscheid binnen hun discografie, met ruimte voor zowel herinnering als nieuw materiaal.

Wie vandaag begint, hoeft die hele geschiedenis niet vooraf te kennen. Zet Love Me for a Reason, A Different Beat, No Matter What en Gave It All Away achter elkaar. Je hoort eerst de aantrekkingskracht van een jong groepsgeluid, daarna een breder arrangement en uiteindelijk de betekenis die een stem door de jaren kan verzamelen.

Luister vervolgens een album in zijn geheel. Tussen de grote singles zitten de overgangen die een verzamelplaylist gemakkelijk overslaat: een lichtere song na een ballad, een verandering in tempo, een andere verhouding tussen solo en samenzang. Daar wordt Boyzone meer dan een rij bekende refreinen. Je hoort een popgroep die haar materiaal vanuit een duidelijk gezamenlijk geluid benadert.

Ontdek de artiestpagina van BOYZONE. voor Spotify, het verhaal en verwante muziek.