GENRE GUIDE
SHOEGAZE.
IMAGE CREDIT: Original Genre Guide visual by SJELF.
KORT UITGELEGD
Wat is shoegaze?
Shoegaze is gitaarmuziek waarin vervorming, effecten en gelaagde klanken een dichte textuur vormen. De zang ligt vaak tussen de instrumenten, waardoor melodie en geluid in elkaar overlopen.
Luisterstart: A.R. Kane — 69. Bekijk de luisterselectie →
In shoegaze staat de gitaar overal en nergens. Het instrument vult vrijwel de volledige ruimte, maar klinkt zelden als een gewone gitaar. Akkoorden buigen, feedback zweeft en stemmen lijken vanuit het midden van een geluidswolk te komen.
NOISE LEARNED TO DREAM.
In de jaren tachtig lieten The Jesus and Mary Chain horen dat klassieke popmelodieën onder een laag feedback konden bestaan. Cocteau Twins gebruikten galm, effecten en een bijna ongrijpbare stem om muziek als een dromerige omgeving te laten klinken.
Noise, dream pop, psychedelische rock en post-punk kwamen samen in een nieuwe benadering van gitaarmuziek. Hard en zacht werden geen tegenpolen meer. Ze konden op exact hetzelfde moment bestaan.
THE NAME STARTED AS AN INSULT.
De term shoegaze kwam uit de Britse muziekpers. Bands leken tijdens optredens naar hun schoenen te staren, maar keken in werkelijkheid vaak naar rijen effectpedalen.
Het label suggereerde verlegenheid en gebrek aan podiumuitstraling. De muzikanten zelf vormden echter geen strak georganiseerde beweging. Ze deelden vooral de wens om gitaren anders te laten klinken dan de traditionele rocktaal voorschreef.
MY BLOODY VALENTINE BENT THE GUITAR.
Kevin Shields van My Bloody Valentine combineerde alternatieve gitaarstemmingen, versterkers, sampling, tremolo en uitgebreide studiobewerking. Tijdens het aanslaan werd de tremoloarm bewogen, waardoor akkoorden voortdurend licht van toonhoogte veranderden.
Op Loveless klinkt de gitaar daardoor vloeibaar en bijna gewichtloos, ook wanneer de opname enorm luid is. De precieze bron van ieder geluid wordt minder belangrijk dan het gezamenlijke effect.
THE VOICE MOVED INSIDE THE SOUND.
Rockproducties plaatsen de zang meestal vooraan. Shoegaze duwt de stem terug tussen de instrumenten. Teksten worden moeilijker verstaan en functioneren gedeeltelijk als klank.
Slowdive gebruikte meerdere gitaren, zachte zang en lange galm om melancholische ruimtes te bouwen. Ride combineerde die atmosfeer met krachtigere drums en een directer gevoel van beweging.
Shoegaze made volume feel weightless.
BRITPOP CHANGED THE WEATHER.
Aan het begin van de jaren negentig kreeg shoegaze aanvankelijk veel aandacht van de Britse muziekpers. Die houding veranderde snel toen grunge en vervolgens Britpop directere persoonlijkheden, teksten en culturele verhalen boden.
Shoegazebands werden neergezet als afstandelijk en ouderwets. Verschillende groepen stopten of veranderden van richting. Het genre leek binnen enkele jaren voorbij te zijn.
THE SOUND RETURNED WITHOUT APOLOGY.
Buiten de Britse media bleef de muziek nieuwe luisteraars en bands bereiken. Alternative rock, metal, ambient en elektronische artiesten namen de gelaagde gitaren en diffuse zang over.
Reünies van My Bloody Valentine, Slowdive en Ride vielen samen met een nieuwe internationale generatie. Shoegaze werd niet langer als een tijdelijke mislukking behandeld, maar als een blijvende manier om melodie, ruis en emotie in elkaar te laten verdwijnen.
STOP SEARCHING FOR THE GUITAR.
Probeer niet ieder geluid aan een instrument te koppelen. Luister naar de volledige textuur alsof het één bewegend oppervlak is. Daar begint shoegaze werkelijk te werken.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER SHOEGAZE
Wat is shoegaze?
Shoegaze is gitaarmuziek waarin vervorming, effecten, feedback en zachte zang samenvloeien tot een dichte textuur. De gitaar klinkt vaak minder als een los instrument dan als een volledig klankveld waarin melodie en ruis tegelijk bestaan.
Waar komt shoegaze vandaan?
Shoegaze ontstond eind jaren tachtig en begin jaren negentig in Groot-Brittannië en Ierland. Het geluid groeide uit invloeden van dream pop, noise rock, post-punk en psychedelische gitaarmuziek.
Waarom heet het shoegaze?
De naam kwam uit de Britse muziekpers, omdat bands op het podium vaak naar beneden leken te kijken. Dat had veelal te maken met de effectpedalen waarmee ze hun gitaargeluid tijdens het spelen vormgaven.
Welke bands horen bij shoegaze?
My Bloody Valentine, Slowdive, Ride, Lush en Chapterhouse worden vaak tot de centrale namen gerekend. Cocteau Twins en The Jesus and Mary Chain gelden als belangrijke voorlopers, omdat hun geluid al dromerige zang en veel effecten verbond.
Met welk shoegazealbum kun je het beste beginnen?
Loveless van My Bloody Valentine is een essentieel vertrekpunt door de beweeglijke, gelaagde gitaren. Wie de zachtere en ruimere kant wil horen, kan daarna Souvlaki van Slowdive proberen; Nowhere van Ride laat een directere, rockgerichte variant horen.
SHOEGAZE AT A GLANCE.
Groot-Brittannië en Ierland, eind jaren tachtig en begin jaren negentig.
Dream pop, noise rock, post-punk, psychedelische rock en gitaarfeedback.
Veel effectpedalen, vervagende gitaren, zachte zang en een gelaagde muur van geluid.
ESSENTIAL SHOEGAZE RECORDS.
- 01 Cocteau Twins — Treasure — 1984
- 02 The Jesus and Mary Chain — Psychocandy — 1985
- 03 A.R. Kane — 69 — 1988
- 04 Ride — Nowhere — 1990
- 05 My Bloody Valentine — Loveless — 1991
- 06 Chapterhouse — Whirlpool — 1991
- 07 Slowdive — Souvlaki — 1993
- 08 Lush — Split — 1994
THE GUITAR DISAPPEARED INTO SOUND.
Shoegaze gebruikte volume niet alleen voor kracht, maar voor vervaging. Wanneer gitaar, stem en effecten niet meer afzonderlijk herkenbaar zijn, blijft een geluidswereld over waarin melodie en ruis hetzelfde materiaal worden.
