GENRE GUIDE
ROCKABILLY.
IMAGE CREDIT: Original Genre Guide visual by SJELF.
KORT UITGELEGD
Wat is rockabilly?
Rockabilly is vroege rock & roll waarin country en rhythm-and-blues samenkomen. Een slappende contrabas, scherpe gitaar en compacte bezetting geven veel opnamen hun springerige ritme.
Luisterstart: Johnny Burnette and the Rock ’n Roll Trio — Johnny Burnette and the Rock ’n Roll Trio. Bekijk de luisterselectie →
Rockabilly klinkt als het moment waarop verschillende Amerikaanse muziekwerelden niet langer naast elkaar konden blijven bestaan. Countrygitaar, bluesfrasering en een harde ritmische puls kwamen samen in kleine studio’s. Het resultaat klonk snel, jong en gevaarlijk nieuw.
COUNTRY MET RHYTHM & BLUES.
In het zuiden van de Verenigde Staten leefden country, gospel en zwarte rhythm-and-blues dicht bij elkaar. Radio en jukeboxen brachten muziek over sociale en raciale grenzen heen, ook wanneer de maatschappij zelf streng gescheiden bleef.
Jonge witte countrymuzikanten namen ritmes en zangstijlen uit zwarte muziek over. Tegelijk gebruikten zwarte artiesten country-elementen. Rockabilly ontstond uit die uitwisseling, maar de erkenning en commerciële mogelijkheden werden ongelijk verdeeld.
SUN RECORDS CAPTURED THE COLLISION.
Producer Sam Phillips richtte Sun Records op in Memphis. Hij nam eerst zwarte blues- en rhythm-and-bluesartiesten op en zocht vervolgens naar nieuwe combinaties die een breed publiek konden bereiken.
In 1954 speelde Elvis Presley tijdens een sessie Arthur Crudups bluesnummer That’s All Right. Scotty Moore en Bill Black sloten aan. De losse uitvoering veranderde in een opname die countryradio, rhythm-and-blues en jonge luisteraars bij elkaar bracht.
THE SLAP BASS DROVE THE RHYTHM.
Vroege rockabilly gebruikte vaak geen volledige drumset. De contrabassist sloeg en trok aan de snaren, waardoor naast de toon een scherp percussief geluid ontstond.
Elektrische gitaar speelde korte riffs en snelle solo’s, terwijl tape-echo de kleine bezetting groter liet klinken. De ruimte tussen de instrumenten hield de muziek licht en beweeglijk.
CARL PERKINS WROTE THE BLUEPRINT.
Carl Perkins verbond countrygitaar en blues tot een vorm die duidelijk herkenbaar werd als rockabilly. Blue Suede Shoes werd zowel een country-, rhythm-and-blues- als popsucces.
Johnny Cash, Jerry Lee Lewis, Roy Orbison en andere Sun-artiesten bewogen ieder op hun eigen manier tussen country en rock-’n-roll. De grenzen waren nog niet vastgelegd en juist daardoor kon het geluid zo snel veranderen.
Rockabilly made the backbeat sound impatient.
WOMEN CLAIMED THE SAME STAGE.
Rockabilly werd vaak gepresenteerd als een mannelijke wereld, maar artiesten als Wanda Jackson brachten dezelfde energie en seksuele onafhankelijkheid naar voren. Haar rauwe zang maakte het verschil tussen een countrynummer en een rockabillyaanval hoorbaar.
Vrouwelijke artiesten kregen minder studiokansen en ondersteuning, maar hun opnamen werden later een belangrijk voorbeeld voor punk-, rock- en countryzangeressen.
ROCK & ROLL ABSORBED THE MOMENT.
Tegen het einde van de jaren vijftig was rockabilly grotendeels opgenomen in het bredere succes van rock-’n-roll. Elvis werd een internationale ster en producties werden groter en gladder.
In de jaren zeventig en tachtig keerde de stijl terug via The Cramps en Stray Cats. Psychobilly, punk en rootsrock namen de snelheid, contrabas en visuele stijl over. Rockabilly werd zo zowel een historische klank als een blijvende subcultuur.
FOLLOW THE SLAP.
Luister niet alleen naar de toon van de contrabas. Het klappende geluid van de snaren werkt als extra percussie en geeft rockabilly zijn springende, haastige beweging.
VEELGESTELDE VRAGEN OVER ROCKABILLY
Wat is rockabilly?
Rockabilly is een vroege vorm van rock-’n-roll die country en hillbilly-muziek verbindt met rhythm-and-blues. De stijl klinkt vaak snel en direct, met elektrische gitaar, contrabas en een stuwend ritme.
Waar komt rockabilly vandaan?
Rockabilly ontstond in het zuiden van de Verenigde Staten in de eerste helft van de jaren vijftig. Memphis en Sun Records werden belangrijke plekken, omdat daar countrymuzikanten en zwarte rhythm-and-blues elkaar muzikaal raakten.
Welke artiesten horen bij rockabilly?
Elvis Presley, Carl Perkins, Jerry Lee Lewis, Johnny Cash en Wanda Jackson zijn centrale namen. Hun vroege opnamen laten zien hoe breed de stijl vanaf het begin al kon klinken.
Wat is het verschil tussen rockabilly en rock-’n-roll?
Rock-’n-roll is het brede genre waar rockabilly deel van uitmaakt. Rockabilly legt doorgaans meer nadruk op country-elementen, een slap-bass-ritme en een compacte, rauwe bezetting.
Met welke rockabillyplaten kun je beginnen?
“That’s All Right” van Elvis Presley, “Blue Suede Shoes” van Carl Perkins en “Great Balls of Fire” van Jerry Lee Lewis zijn heldere startpunten. Wanda Jacksons “Fujiyama Mama” laat een andere, even krachtige stem binnen de stijl horen.
ROCKABILLY AT A GLANCE.
Het zuiden van de Verenigde Staten, vooral vanaf 1954.
Country, hillbillymuziek, blues, gospel en rhythm-and-blues.
Slap bass, elektrische gitaar, tape-echo, snelle backbeat en energieke zang.
ESSENTIAL ROCKABILLY RECORDS.
- 01 Elvis Presley — That’s All Right — 1954
- 02 Carl Perkins — Blue Suede Shoes — 1956
- 03 Johnny Burnette and the Rock ’n Roll Trio — Johnny Burnette and the Rock ’n Roll Trio — 1956
- 04 Gene Vincent and His Blue Caps — Bluejean Bop! — 1956
- 05 Jerry Lee Lewis — Jerry Lee Lewis — 1958
- 06 Wanda Jackson — Rockin’ with Wanda — 1960
- 07 The Cramps — Songs the Lord Taught Us — 1980
- 08 Stray Cats — Stray Cats — 1981
COUNTRY MET THE BACKBEAT.
Rockabilly ontstond in het korte moment waarop country, blues en rhythm-and-blues tegen elkaar botsten voordat rock-’n-roll een industrie werd. De muziek behield de snelheid en opwinding van die eerste ontdekking.
