NU METAL.

Een gitaar hoeft geen lange solo te spelen om alles over te nemen. Een lage riff, een kort stiltemoment en een band die tegelijk terugkomt kunnen genoeg zijn. Nu metal bouwt vaak op die lichamelijke reactie. De riff trekt je mee, terwijl een stem daartegenin praat, zingt of schreeuwt.

WHAT IS NU METAL?

Nu metal is een richting binnen alternative metal die in de jaren negentig opkwam en zware gitaren verbindt met invloeden uit onder meer hiphop, funk en elektronische muziek. Lage riffs, een sterke groove en afwisseling tussen zangstijlen zijn veelvoorkomende kenmerken. Korn, Limp Bizkit, Deftones, Slipknot en Linkin Park worden vaak met de beweging verbonden.

Niet elke band gebruikt rap, draaitafels of dezelfde gitaarstemming. Het genre is juist een verzameling verschillende manieren om metal met andere muzikale gewoontes te combineren. Daarom vertelt een lijstje instrumenten maar een deel van het verhaal. Luister vooral naar wat de riff doet en hoe de stem zich tot het ritme verhoudt.

HOW DO YOU RECOGNISE THE SOUND?

In veel nu metal speelt de gitaar een nadrukkelijk ritmische rol. Korte aanslagen en stiltes zijn net zo belangrijk als de toonhoogtes. Bas en drums versterken dat patroon of trekken er juist tegenin. De muziek kan daardoor zwaar klinken zonder voortdurend snel te zijn. Gewicht en snelheid zijn verschillende dingen.

De zang kan binnen één nummer wisselen van beheerst naar uitbundig, of van ritmisch spreken naar een melodisch refrein. Die contrasten maken persoonlijke spanning hoorbaar. De tekst hoeft niet hetzelfde onderwerp te hebben bij elke band, maar gevoelens van vervreemding, frustratie en innerlijke strijd komen veel voor.

Elektronische geluiden en dj-technieken kunnen deel worden van de bandbezetting. Bij Linkin Park hoor je hoe zulke elementen in compacte songs worden verwerkt. Bij Deftones kan juist het contrast tussen spanning en een ruimere, atmosferische passage opvallen. Het zijn verschillende oplossingen voor dezelfde vrijheid om buiten een traditionele metalbezetting te denken.

WHERE DID NU METAL BEGIN?

Korns debuut uit 1994 is een belangrijk vertrekpunt. De band gaf lage gitaarpartijen en een springerige, ongemakkelijke groove een eigen karakter. Deftones ontwikkelde in Californië een andere benadering; Around the Fur verscheen in 1997. Deze platen helpen de vroege kern te begrijpen zonder alle bands tot kopieën van elkaar te reduceren.

Aan het einde van de jaren negentig groeide het bereik sterk. Korns Follow the Leader uit 1998 en Limp Bizkits Significant Other uit 1999 staan midden in die ontwikkeling. Slipknots album uit 1999 bracht een agressievere, dicht op elkaar gebouwde aanval. Linkin Parks Hybrid Theory uit 2000 maakte weer andere verbindingen tussen rap, melodie en zware gitaren.

Een bandnaam is daarbij geen permanente genrebelofte. Artiesten veranderden, en latere albums kunnen andere invloeden of doelen hebben. Gebruik nu metal om een periode of een bepaalde plaat te begrijpen. Je hoeft niet het hele oeuvre van een band in hetzelfde vak te duwen.

NU METAL, RAP METAL OR METALCORE?

Rapmetal beschrijft vooral de combinatie van rappen en metal. Dat kan met nu metal overlappen, maar nu metal vereist geen rap. Een plaat kan door haar riffs, groove en productie bij de stijl passen terwijl de zanger nauwelijks of niet rapt. Andersom is niet iedere rapmetalband onderdeel van de nu-metalontwikkeling.

Metalcore komt voort uit verbindingen tussen metal en hardcore punk. Breakdowns, een andere benadering van riffs en de wisselwerking tussen hardcore-energie en metaltechniek spelen daar vaak een belangrijke rol. Nu metal legt doorgaans meer nadruk op groove en de genoemde invloeden van buiten metal. De grenzen zijn door latere kruisbestuivingen minder eenvoudig geworden.

Alternative metal is de bredere familie. Die term kan ook muziek omvatten die een heel andere route neemt dan nu metal. Wil je een verschil horen, vergelijk dan concrete albums en hun ritmiek. Alleen afgaan op zware gitaren en schreeuwzang levert weinig onderscheid op.

WHERE TO START

Kies Hybrid Theory voor een ingang via compacte songs en duidelijke refreinen. Ga vervolgens naar Korns debuut om een hoekigere, rauwere benadering van groove te horen. Significant Other legt andere accenten op de relatie tussen rap en gitaarritme.

Around the Fur is interessant wanneer je vooral wilt horen hoe een band spanning en ruimte afwisselt. Het debuut van Slipknot en Iowa laten een extremere kant zien. Vergelijk op een tweede luisterbeurt vooral de ritmes: dezelfde verzamelnaam blijkt dan een behoorlijk uiteenlopende groep platen te bevatten.

Verder luisteren? Ontdek ook onze guides over heavy metal, alternative rock, hiphop.

SOURCES & FURTHER READING

• AllMusic — Nü Metal
• Linkin Park — officiële biografie
• Deftones — Around the Fur
• Apple Music — Slipknot
• Apple Music — Significant Other
• Apple Music — Infest