HARDSTYLE.

Eerst verdwijnt de beat. Een melodie krijgt alle ruimte, het publiek wacht, en dan valt de kick terug op zijn plek. Hardstyle gebruikt dat moment als een instrument. De kracht zit in de klap, maar ook in alles wat eraan voorafgaat.

WHAT IS HARDSTYLE?

Hardstyle is elektronische dansmuziek met een stevige vierkwartsbeat, opvallend bewerkte kicks en vaak grote synthesizermelodieën. De stijl ontwikkelde zich rond de eeuwwisseling uit de omgeving van hard trance, hardhouse en andere harde clubmuziek. Nederland werd een belangrijk centrum, naast bijdragen uit onder meer Italië en Duitsland.

Veel klassieke hardstyle draait rond 150 beats per minuut. Dat getal is een oriëntatiepunt, geen toelatingseis. Sommige vroege tracks zijn langzamer, latere producties kunnen sneller zijn. De klank en de opbouw vertellen je meer dan de teller.

WHERE THE SOUND TOOK SHAPE

Vroege hardstyle heeft vaak een stuwende, relatief kale opbouw. De spanning zit in herhaling, een scherpe synthfiguur en de beweging tussen kick en bas. Labels en evenementen hielpen dat geluid herkenbaar te maken als een eigen scene. Scantraxx, opgericht in 2002, is een van de labels die daarin een rol speelden.

In de loop van de jaren nul kregen langere melodische lijnen en een veranderende kickklank steeds meer ruimte. De kick kon niet alleen het ritme aangeven, maar met zijn uitklinkende staart ook deel van de harmonie worden. Daardoor gingen kracht en melodie op een andere manier samenwerken.

Project One, de samenwerking van Headhunterz en Wildstylez, bracht in 2008 een album uit dat deze melodische benadering goed laat horen. Het is een bruikbaar ijkpunt, al vertelt geen enkel album de volledige geschiedenis van de stijl.

WHAT MAKES THE KICK DIFFERENT?

Een hardstylekick is meestal meer dan een kort drumgeluid. Je hoort een aanslag en daarna een bewerkte, soms duidelijk gestemde klank. Vervorming maakt extra boventonen hoorbaar. Daardoor kan de kick tegelijk laag, scherp en bijna melodisch overkomen.

Bij reverse bass hoor je een zuigende basbeweging tussen de slagen. Die geeft de beat een rollend karakter. Een kick met een lange, gestemde staart werkt anders: de lage klank kan met de akkoorden meebewegen. Beide benaderingen komen in de geschiedenis en in mengvormen terug.

Op kleine telefoonspeakers valt een deel van dat lage bereik weg. Luister daarom eens met een goede hoofdtelefoon op prettig volume. Let op het verschil tussen de eerste tik en wat daarna klinkt. Je ontdekt dan waarom liefhebbers zulke uitgesproken voorkeuren voor bepaalde kicks kunnen hebben.

EUPHORIC OR RAW?

Euphoric hardstyle legt doorgaans nadruk op uitgesproken melodieën, harmonische opbouw en een emotionele ontlading. De break maakt ruimte voor spanning; de climax geeft de melodie samen met de kick terug. Zang of een herkenbaar motief kan dat moment nog sterker maken.

Raw hardstyle legt meestal meer nadruk op ruwe klankbewerking, dreigende sfeer en onverwachte kickpatronen. Toch kan raw heel melodisch zijn. Andersom kan een euphoric track bijzonder harde kicks bevatten. Het zijn richtingen binnen een bewegende scene, geen twee afgesloten werelden.

Luister daarom naar de functie van een passage. Draagt vooral de melodie je mee, of trekt een veranderend ritmepatroon de aandacht? Een track kan gedurende enkele minuten meerdere antwoorden geven. Ook albums van Phuture Noize laten horen dat melodische spanning en ruwe texturen goed naast elkaar kunnen bestaan.

HARDSTYLE OR HARDCORE?

Hardcore is een oudere en bredere familie van harde elektronische dansmuziek. In veel hardcore ligt het tempo hoger en is de verhouding tussen ritme, vervorming en melodie anders. Hardstyle bouwt vaak nadrukkelijk naar een melodische climax, maar hardcore kan eveneens melodieus zijn.

Een vaste BPM-grens geeft dus geen betrouwbaar onderscheid. Er zijn snelle hardstyletracks en relatief langzame hardcoretracks. Vergelijk liever een paar representatieve platen en luister naar de groove en kickopbouw. Gabber hoort bij de hardcoregeschiedenis en is geen andere naam voor alle hardstyle.

Ook hard trance is een verwante stijl. Daar blijft de tranceachtige beweging van baslijnen en synthesizers vaak nadrukkelijker aanwezig. Vroege hardstyle maakt juist goed hoorbaar hoe die werelden met elkaar verbonden waren.

WHY LISTEN TO AN ALBUM?

Hardstyle leeft sterk via tracks en dj-sets. Een album kan daarnaast laten horen hoe een producer afwisseling aanbrengt: een intro, een andere sfeer, een rustiger passage of een samenwerking. Het hoeft dus geen uur lang dezelfde piek te zijn.

Let bij verschillende uitgaven op aanduidingen als edit, extended mix en continuous mix. Een korte edit kan het bekendste gedeelte centraal zetten, terwijl een langere versie meer opbouw en mengruimte voor dj’s heeft. Dat verklaart waarom een track in een set anders kan aanvoelen dan de versie die je later opzoekt.

WHERE TO START

Begin met The Album van Project One en volg hoe de melodie naar de climax wordt opgebouwd. Vergelijk daarna de ritmische aanpak op Today Is Tomorrow. Zo hoor je dat de vaart niet uitsluitend van de melodie komt.

All Around geeft ruimte aan verschillende sferen binnen het geluid van Noisecontrollers. Zet vervolgens Black Mirror Society op en let op de verhouding tussen spanning en ontlading. Deze selectie is een luisterroute door meerdere periodes, geen ranglijst en geen volledige verzameling subgenres.

Verder luisteren? Ontdek ook onze guides over trance, hardcore, gabber.

SOURCES & FURTHER READING

• Hardstyle Mag — ontwikkeling van hardstyle
• Scantraxx — Project One
• Scantraxx — labelgeschiedenis
• Apple Music — All Around
• Q-dance — Black Mirror Society
• Hardstyle.com — Musical Impressions