LABOUR OF LOVE. (UB40)

Red Red Wine begint pas nadat je de oorspronkelijke LP hebt omgedraaid. Aan de andere kant heb je dan al vijf nummers gehoord: dansbare liefdesliedjes, een stem die om uitstel vraagt en het verhaal van Johnny, die zijn eigen problemen tegemoetloopt. Dat is een prettig vertrekpunt voor UB40’s bekendste hit. Binnen Labour of Love hoort hij bij een gesprek dat al bezig is.

Wil je beide kanten van deze verzameling covers volgen? Bekijk Labour of Love van UB40 op vinyl bij SJELF.

De plaat uit 1983 bestaat volledig uit covers. UB40 kijkt terug naar de reggae waarmee de bandleden zijn opgegroeid en geeft die songs een nieuw geluid. De titel is daarmee behoorlijk letterlijk. Dit is muziek die ze willen spelen omdat ze er iets aan te danken hebben. Het grote succes zal de blik op de groep veranderen, maar de keuze van het materiaal voert juist terug naar haar begin.

BIRMINGHAM HEEFT EEN EIGEN PLATENKAST.

UB40 ontstaat in 1978 in Birmingham. De acht muzikanten delen een omgeving waarin Jamaicaanse muziek op feesten, in clubs en via platenzaken binnenkomt. De band noemt in haar eigen geschiedenis ook Don Christie’s recordwinkel als ontmoetingspunt. Reggae is onderdeel van het dagelijks leven. Het is muziek die op een geluidsinstallatie wordt gedeeld, meegenomen en opnieuw opgezet.

Met Signing Off uit 1980 en Present Arms uit 1981 krijgt de groep een herkenbare eigen stem. De songs richten zich onder meer op maatschappelijke ongelijkheid, terwijl de muziek veel ruimte laat rond bas, drums en blazers. Labour of Love volgt na UB44 en verschuift het accent. De eigen geschiedenis komt nu naar voren via de liedjes van andere makers. Ook een keuze uit een platenkast kan vertellen waar een band vandaan komt.

Daarbij is de afstand tussen Birmingham en Jamaica hoorbaar klein. De band wil songs doorgeven die ze al jaren kent. De melodieën blijven herkenbaar, maar krijgen de diepe bas en heldere instrumentale accenten van UB40. Het album voelt daardoor samenhangend, hoewel de nummers oorspronkelijk van verschillende zangers en groepen komen.

OPNEMEN TERWIJL HET LEVEN DOORGAAT.

Gitarist Robin Campbell en drummer Jimmy Brown vertellen in mei 1984 aan Home & Studio Recording hoe de plaat tot stand komt. Tijdens een Europese tour legt de band de basispartijen vast met The Manor Mobile. In Birmingham volgen overdubs in de eigen studio, The Abattoir. De naam verwijst naar het vroegere gebruik van het gebouw als slachthuis.

Veel instrumenten gaan rechtstreeks de opnameapparatuur in. Dat helpt om korte gitaaraccenten helder neer te zetten. Producer Ray ‘Pablo’ Falconer, de broer van bassist Earl, werkt met de band; Howard Gray is betrokken als engineer en assistent-producer. Brown noemt een achterstevoren opgenomen timbalepartij in Sweet Sensation als voorbeeld van de bereidheid om ideeën uit te proberen. De vertrouwd klinkende songs laten dus ook ruimte voor studiowerk dat je pas bij aandachtig luisteren opmerkt.

Je hoort die zorg in de verhoudingen. De bas krijgt gewicht, maar hoeft de zang niet weg te drukken. Gitaar en toetsen kunnen met een kort gebaar voldoende zijn. Een blazer kan een zin beantwoorden en vervolgens weer verdwijnen. Daardoor hoeft de muziek niet voortdurend voller te worden om je aandacht vast te houden. De herhaling vormt een bedding waarin kleine verschuivingen opvallen.

EEN HIT MET EEN ONBEKENDE OORSPRONG.

Red Red Wine is geschreven door Neil Diamond. UB40 kent het nummer vooral via de reggaeversie van Tony Tribe uit 1969. Robin Campbell vertelt later aan Smooth Radio dat de groep tijdens het kiezen van de song niet weet dat Diamond de schrijver is. Pas bij de afhandeling van de publicatierechten wordt die herkomst duidelijk. Een naam op een label blijkt een deur naar een andere muzikale wereld.

Dat detail zegt veel over hoe muziek wordt overgeleverd. Een luisteraar ontmoet een song in een specifieke uitvoering. Het ritme, de stem en de plek waar je hem hoort, worden onderdeel van wat je als het nummer zelf onthoudt. UB40 bewerkt hier dus ook een herinnering aan Tony Tribe. De lange albumversie laat bovendien ruimte voor Astro’s ritmisch gesproken bijdrage. Die geeft de vertelling een ander temperament dan Ali Campbells gezongen melodie.

Onder het toegankelijke ritme zit een somber uitgangspunt: iemand zoekt verlichting voor liefdesverdriet. De prettige beweging kan dat bij oppervlakkig luisteren aan het zicht onttrekken. Juist de combinatie houdt de song levend. Je kunt erop meebewegen en tegelijk horen dat de verteller niet op een gelukkige plek is aangekomen.

DE LIEFDE HEEFT MEERDERE STEMMEN.

De opener Cherry Oh Baby, bekend van Eric Donaldson, stelt de warmte van het album meteen voor. De melodie is direct, de antwoorden rond de zang maken het nummer gezamenlijk. Keep On Moving, dat UB40 via The Wailers kent, houdt vervolgens de beweging gaande met een iets andere nadruk. De bas trekt de song vooruit, terwijl de bovenste lagen genoeg ruimte laten om de puls te blijven voelen.

Bij Please Don’t Make Me Cry wordt de toon kwetsbaarder. Het nummer van Winston Groovy draait om iemand die een vertrek probeert tegen te houden. De zanger hoeft zijn stem niet groot te maken om de urgentie over te brengen. Het verlangen zit in het aanhouden van een frase, in het wachten op een antwoord dat misschien niet komt. De band laat de begeleidende beweging kalm genoeg om dat te kunnen volgen.

Sweet Sensation brengt de vocale traditie van The Melodians in beeld. Robin Campbell neemt hier de leadzang voor zijn rekening. Zijn aanwezigheid verschuift de kleur binnen dezelfde band. Norman Hassan zingt op zijn beurt Johnny Too Bad, bekend van The Slickers, en later Guilty. Het album krijgt daarmee verschillende vertellers. De herkenbaarheid zit evenzeer in de groep die hen begeleidt als in één gezicht aan de microfoon.

LICHTE BEWEGING, DONKERE RANDEN.

Johnny Too Bad laat horen hoe een aangenaam ritme een dreigender verhaal kan dragen. Johnny beweegt door een wereld van geweld en gevolgen. De melodie maakt de song makkelijk te onthouden, maar verzacht de situatie niet vanzelf. Aan het einde van kant A blijft iets onopgelost hangen. Het omdraaien van de plaat geeft dat verhaal even rust voordat Red Red Wine een andere manier van verdwalen introduceert.

Verderop houden She Caught The Train en Version Girl de plaat beweeglijk. De overgang van gezongen lijnen naar een meer gesproken voordracht verandert de verhouding met het ritme. Een stem kan boven een melodie uitkomen of juist tussen de accenten gaan zitten. Op deze momenten valt goed te horen hoeveel verschillende rollen een zanger binnen reggae kan aannemen.

Als afsluiter krijgt Jimmy Cliffs Many Rivers To Cross een veel bredere emotionele ruimte. De zang draagt een vermoeidheid die niet snel kan worden opgelost. Achtergrondstemmen van onder anderen Ruby Turner en Jaki Graham vergroten het bereik; toetsenist Jackie Mittoo is eveneens bij de opname betrokken. Het slot laat de luchtigheid van eerdere passages los. Na alle beweging blijft een mens over die verder moet, zonder precies te weten hoe.

DE HOES WORDT EEN VERZAMELING.

Ook het artwork brengt verschillende elementen bijeen. Ken Ansell verzorgt het ontwerp en David Dragon de illustratie. Dragon vertelt aan The Guildford Dragon dat voor de eerste Labour of Love met uitgeknipt papier is gewerkt. De heldere, afzonderlijke vormen geven de hoes een tastbaar karakter. Het oog kan van het ene detail naar het andere gaan, zoals de plaat van liedje naar liedje beweegt.

De beelden verwijzen naar de songs: de voorkant bij de eerste vijf, de achterkant bij de tweede helft. Zo loopt de buitenkant mee met de indeling van de LP. De grote letters houden het geheel herkenbaar op afstand, terwijl kleinere vormen uitnodigen om dichterbij te kijken. Het past bij een album dat gemakkelijk binnenkomt en toch meer verbanden bevat dan één eerste indruk laat zien.

DOORGEVEN WORDT EEN DOORBRAAK.

Labour of Love verschijnt op 12 september 1983 en bereikt de eerste plaats in de Britse albumlijst. Red Red Wine is dat jaar al een Britse nummer één; later volgt ook Amerika. Voor veel luisteraars wordt dit de eerste kennismaking met UB40 en met een reeks oudere reggaesongs. Die dubbele rol verklaart een deel van de blijvende betekenis: de plaat opent tegelijk een deur naar een band en naar de muziek achter die band.

Het succes krijgt vervolgen onder dezelfde titel, maar deze eerste verzameling heeft een eigen helderheid. Tien songs, met genoeg verschil in stem en sfeer om als album te blijven werken. Wanneer de laatste tonen van Many Rivers To Cross wegvallen, is het begin verder weg dan veertig minuten eerder. De dansvloer, het liefdesverdriet en de herinnering hebben intussen naast elkaar bestaan.