NICK CAVE.

EEN STEM DIE DE KAMER VERANDERT.

Nick Cave kan dreigen zonder zijn stem te verheffen. Een pianotoon, een paar woorden en er staat iemand in de kamer die iets van je verlangt. Zijn muziek beweegt tussen geweld, liefde, geloof en twijfel. Wat verandert, is de afstand waarop hij die onderwerpen naar zich toe laat komen.

Hij werd in 1957 geboren in Warracknabeal, in de Australische staat Victoria. Tijdens zijn schooltijd ontstond de kiem van The Boys Next Door. Die groep ontwikkelde zich tot The Birthday Party, een band waarin punk, blues en ontregeling elkaar in de weg zaten. Gitaarpartijen klonken rafelig, ritmes leken te struikelen en Cave stond er middenin. Op Prayers on Fire en Junkyard hoor je hoe een lied bijna uit zijn eigen voegen kan barsten.

MEER RUIMTE VOOR HET VERHAAL.

Na The Birthday Party ontstonden The Bad Seeds. Rond Cave kwamen muzikanten samen zoals Mick Harvey, Blixa Bargeld en Barry Adamson. From Her to Eternity uit 1984 zette de deur open naar een ruimere muzikale wereld. De dreiging bleef, maar er kwamen ook stilte, herhaling en vertelling voor in de plaats. Blues en oude ballades werden materiaal waarmee de band iets nieuws kon bouwen.

Cave zingt vaak alsof hij een personage bewoont. Bij The Mercy Seat draait de muziek onverbiddelijk door terwijl de verteller zijn situatie probeert te beheersen. Op Let Love In wordt aantrekkingskracht even beklemmend als gevaar. Red Right Hand houdt veel buiten beeld: een donkere puls, kleine geluiden en een figuur die groter wordt doordat je hem niet helemaal kunt zien. De suggestie doet minstens zoveel als de tekst.

EEN MOORDBALLADE IN DE HITPARADE.

Murder Ballads uit 1996 onderzocht een oude liedtraditie vol daders en slachtoffers. Het duet Where the Wild Roses Grow met Kylie Minogue had die wereld al in 1995 naar een ander publiek gebracht. De combinatie werkt door het verschil tussen hun stemmen: haar helderheid tegenover zijn lage, beheerste voordracht. Een mooie melodie maakt het verhaal niet onschuldig.

Daarna veranderde de schaal. The Boatman’s Call uit 1997 draait om piano, open ruimte en woorden die minder bescherming krijgen van een rol of decor. Waar eerdere platen hele scènes optuigden, lijkt Cave hier dichter naast je te zitten. De band speelt terughoudend genoeg om een kleine verandering in zijn stem gewicht te geven.

WARREN ELLIS EN DE RUIMTE TUSSEN DE NOTEN.

Met Warren Ellis vond Cave een steeds belangrijkere muzikale gesprekspartner. Samen konden ze muziek ook vanuit textuur laten ontstaan: een aangehouden klank, een loop, iets dat nog geen afgerond lied leek. Push the Sky Away, Skeleton Tree en Ghosteen vragen om anders te luisteren dan een plaat vol strakke refreinen. Stemmen en instrumenten drijven soms langs elkaar voordat ze elkaar vinden.

Verlies kreeg in Caves latere werk een grote plaats, maar die muziek laat zich niet terugbrengen tot een verklaring van zijn privéleven. Er klinkt ook verbondenheid in, en het verlangen om na verdriet weer contact te maken. Bij Wild God uit 2024 trekt de band de ruimte verder open. Koren, beweging en uitbundigheid geven de liedjes iets gezamenlijks. De vragen verdwijnen niet; de muziek laat meer mensen tegelijk naar een antwoord zoeken.

DE ANDERE ROUTES.

Naast The Bad Seeds bood Grinderman plaats aan vuile gitaren, lichamelijke humor en directe energie. Met Ellis maakte Cave ook filmmuziek en het zelfstandige liedalbum Carnage uit 2021. Die zijpaden verklaren waarom zijn oeuvre levendig blijft. Hij kan een vorm afbreken wanneer die te vertrouwd dreigt te worden, en later met andere oren terugkeren naar een piano of een eenvoudige melodie.

ONE THING YOU DIDN’T KNOW.

In The Red Hand Files schreef Cave dat de acht liedjes van Carnage in ongeveer tweeënhalve dag samenkwamen. Dat was niet de volledige opnameperiode, maar het moment waarop het album zijn vorm vond. Na een lange gedwongen stilstand ontstond er plotseling vaart. Het past bij de samenwerking met Ellis: veel luisteren, iets toelaten en herkennen wanneer een toevallig geluid een lied wil worden.

Bekijk de artiestpagina van NICK CAVE & THE BAD SEEDS voor de vinyluitgaven en meer om te ontdekken.

Lees verder in ALTERNATIVE ROCK.