HOUNDS OF LOVE. (Kate Bush)

VIJF SONGS. DAARNA DE ZEE.

Er komt een moment op Hounds of Love waarop je opnieuw moet beginnen met luisteren. De opwaartse beweging van Cloudbusting is voorbij. Op vinyl keer je de plaat om. Wat volgt is klein en breekbaar: een piano, een stem en iemand die probeert wakker te blijven. De vertrouwde vorm van een reeks losse songs maakt plaats voor een nacht waarin alles op het spel staat.

Die overgang is het hart van Kate Bush’ vijfde studioalbum. De eerste kant bevat vijf afzonderlijke nummers. De tweede heet The Ninth Wave en vertelt in zeven delen een doorlopend verhaal. Beide kanten vragen iets anders van je, maar je hoort overal dezelfde hand. Bush bepaalt hoe dichtbij een stem komt, wanneer een ritme begint en hoe ver een liedje buiten zijn eigen grenzen mag bewegen.

Het bijzondere is dat ze daarvoor geen keuze maakt tussen toegankelijkheid en avontuur. Ze schrijft melodieën die je onmiddellijk kunt onthouden en gebruikt het vertrouwen dat daarmee ontstaat om je vervolgens naar een veel ongewonere plek te brengen.

EEN EIGEN RUIMTE.

Na The Dreaming uit 1982 nam Bush de tijd voor een nieuwe werkomgeving. Er kwam een eigen studio in Kent, waar ze samenwerkte met onder anderen Del Palmer. Dat gaf haar meer ruimte om een idee te laten groeien. Ze hoefde het karakter van een eerste opname niet in een later stadium nog eens terug te zoeken.

In een interview uit 1985 beschreef ze hoe de demo’s voor Hounds of Love doorontwikkelden tot de uiteindelijke opnamen. Eerste versies ontstonden thuis op een achtsporenrecorder en werden meegenomen naar de grotere studio. Zo kon iets dat tijdens het schrijven toevallig goed viel, onderdeel van het album blijven.

De Fairlight, waarmee geluiden konden worden gesampled en via een klavier gespeeld, was daarbij een belangrijk schrijfinstrument. Bush begon niet altijd met een afgerond liedje aan de piano. Een klank kon al een sfeer oproepen waaruit de muziek verder ontstond. Productie en songwriting liepen daardoor vanaf het begin door elkaar.

Dat is hoorbaar zonder dat je iets van de apparatuur hoeft te weten. De geluiden lijken bij het verhaal te horen. Een stem kan dichtbij zijn en een ogenblik later uit een andere ruimte komen. De studio geeft ieder nummer een omgeving waarin het kan bestaan.

BEGRIJPEN DOOR VAN PLAATS TE WISSELEN.

Running Up That Hill (A Deal with God) zet die wereld meteen neer. Het ritme blijft aandringen, terwijl de melodie erboven iets zwevends heeft. Het nummer voelt lichamelijk: je kunt erin bewegen. Tegelijkertijd zit er een vraag in die veel intiemer is dan de krachtige opening doet vermoeden.

Bush stelde zich voor dat een man en een vrouw van plaats konden wisselen, zodat ze elkaars ervaring beter zouden begrijpen. Een relatie wordt hier bekeken vanuit de afstand tussen twee mensen die juist dicht bij elkaar willen komen. De beweging omhoog is daardoor meer dan een sterk beeld. Ze geeft een vorm aan het verlangen om die afstand te overbruggen.

De zang beweegt tussen vastberadenheid en verlangen. Naarmate het nummer groeit, wordt de achtergrond voller, maar de herhaalde beweging blijft herkenbaar. Het is een opening die onmiddellijk overtuigt en tegelijk nog genoeg onrust bewaart om verder te willen luisteren.

LIEFDE KAN OOK ACHTER JE AAN KOMEN.

In het titelnummer krijgt liefde een dreigende beweging. De drums jagen de zang voort. Er zit iets van vluchten in, van niet zeker weten of je moet blijven staan of verder moet rennen. Bush maakt een groot gevoel concreet door er een situatie van te maken. Je hoeft de beelden niet letterlijk te nemen om de spanning te herkennen.

Ook de rest van de eerste kant verandert voortdurend van perspectief. The Big Sky trekt de ruimte open, terwijl Mother Stands for Comfort juist minder houvast geeft. De ingetogen begeleiding maakt ieder geluid opvallend. Na de uitbundigheid ervoor voelt het alsof iemand de deur dichttrekt en een moeilijker gesprek begint.

Met Cloudbusting volgt weer een andere beweging. Bush vond de aanleiding in Peter Reichs A Book of Dreams, over zijn jeugd en zijn vader Wilhelm. Het liedje benadert die band via herinnering en verlangen. De steeds terugkerende strijkersbeweging draagt iets hoopvols, maar daaronder blijft het besef dat een herinnering niet hetzelfde is als een terugkeer.

De eerste kant eindigt daardoor groot zonder eenvoudig te worden. Achter de melodieën zitten mensen die elkaar proberen te bereiken. Dat thema gaat mee wanneer je de plaat omdraait.

EEN NACHT DIE GEEN EINDE LIJKT TE HEBBEN.

The Ninth Wave volgt iemand die 's nachts in het water ligt en moet zien vol te houden tot de ochtend. Bush vertelde dat het verhaal er al was voordat ze de titel vond bij Tennyson. De zeven nummers zijn geen losse illustraties bij dat gegeven. Ze laten je wisselen tussen lichamelijke dreiging, herinnering en verbeelding.

Op And Dream of Sheep klinkt rust aantrekkelijk, terwijl juist wakker blijven noodzakelijk is. De piano houdt de wereld klein. Daarna maakt Under Ice de ruimte koud en benauwd. Een beweging die van een afstand prachtig kan lijken, wordt van dichtbij bedreigend. De muziek laat dat verschil voelen voordat je het helemaal onder woorden hebt gebracht.

In Waking the Witch valt de orde verder uiteen. Stemmen, onderbrekingen en harde ritmes trekken aan je aandacht. Wat eerst nog een herkenbare zanglijn was, raakt verwikkeld in een veel onrustiger geheel. Het nummer hoeft niet prettig te zijn om precies op zijn plaats te vallen. Binnen deze nacht is het een moment waarop je geen controle meer hebt.

HOREN WAT JE ZOU MISSEN.

De dreiging wordt persoonlijker in Watching You Without Me. Het vertrouwde leven lijkt dichtbij, maar contact maken lukt niet. De afstand zit niet in een grote oceaan alleen. Ze zit ook in het onvermogen om iemand te bereiken die voor jou alles betekent.

Jig of Life brengt een andere kracht binnen. Een toekomstige versie van de hoofdpersoon dringt erop aan dat ze moet blijven leven. De dansende beweging krijgt daardoor urgentie: er bestaat nog een leven dat geleefd wil worden. Vervolgens vergroot Hello Earth het perspectief tot ver buiten het individu. De muziek maakt van één bedreigd lichaam een kleine aanwezigheid in een enorme wereld.

Wanneer The Morning Fog begint, verandert de lucht. Er komt beweging, helderheid en een gevoel van terugkeren. Het slot hoeft de hele nacht niet uit te leggen. Na wat eraan voorafging, kan een eenvoudig gebaar ineens veel betekenen. Het gewone leven heeft aan gewicht gewonnen doordat het bijna buiten bereik raakte.

DE HONDEN OP DE HOES.

Op de oorspronkelijke hoes ligt Bush tussen twee honden. Haar broer John Carder Bush maakte de foto. In een interview vertelde ze dat het eerste idee, drie hoofden naast elkaar, niet werkte. Het uiteindelijke beeld oogt zachter en minder formeel.

Het is een passende buitenkant voor een album dat bescherming en dreiging zo dicht bij elkaar brengt. Je ziet nabijheid, maar de titel geeft die honden een tweede betekenis. Wie de plaat heeft gehoord, kan daardoor anders naar dezelfde foto kijken. Het beeld legt niets definitief uit; het houdt ruimte voor beide kanten van het verhaal.

EEN NIEUWE GENERATIE VINDT DE HEUVEL.

Hounds of Love bereikte in 1985 de eerste plaats van de Britse albumlijst. Het avontuur had dus ook een groot publiek gevonden. Jaren later kreeg de muziek opnieuw een ander podium: tijdens Before the Dawn in 2014 bracht Bush The Ninth Wave als een belangrijk onderdeel van haar voorstelling tot leven.

In 2022 zorgde Stranger Things voor een nieuwe kennismaking met Running Up That Hill. Het nummer bereikte de Britse nummer één en Bush bedankte de makers voor de manier waarop het in het verhaal van Max was gebruikt. Een song over het begrijpen van een ander werd opnieuw verbonden aan angst, verbondenheid en liefde.

Voor veel luisteraars werd die ene song de ingang. Het album biedt vervolgens iets wat geen losse hit kan vervangen: een vorm waarin herkenning langzaam overgaat in overgave. Na de eerste vijf nummers is er nog een hele nacht te doorstaan. Het loont om ook die kant de tijd te geven.

Meer over de muzikale wereld achter deze plaat lees je in het artiestverhaal van KATE BUSH.