DE JEUGD VAN TEGENWOORDIG.

Vier mannen, één machine en een taal die niemand vóór hen sprak. De Jeugd van Tegenwoordig maakte van Nederlandse hiphop een universum waarin onzin betekenis krijgt en een grap ineens ontroert.

Wil je deze muziek ook op vinyl beluisteren? Bekijk De Machine van DE JEUGD VAN TEGENWOORDIG op vinyl bij SJELF. Op de artiestpagina van DE JEUGD VAN TEGENWOORDIG vind je de platen en andere ingangen om verder te luisteren.

EEN HIT DIE NIET VOLGENS DE REGELS BESTOND.

In 2005 verscheen Watskeburt?! alsof iemand tijdens een huisfeest per ongeluk de deur naar de toekomst had opengezet. De beat van Bas Bron klonk hoekig, elektronisch en tegelijk onweerstaanbaar. Vjèze Fur en Faberyayo gooiden woorden over elkaar heen die half straattaal, half privégrap en half pure klank leken. Zelfs de titel was geen correct Nederlands, maar binnen een paar weken wist heel Nederland precies wat ermee bedoeld werd. Het nummer bereikte de eerste plaats en maakte van een los studioproject plotseling een groep met een naam, een publiek en een eigen grammatica.

VIER KARAKTERS, GEEN LEIDER.

De Jeugd werkt omdat niemand hetzelfde doet. Bas Bron bouwt producties die kunnen schuren, glanzen of volledig uit hun voegen barsten. Faberyayo laat zinnen elegant om zichzelf heen draaien. Vjèze Fur kan met één vreemde klemtoon een alledaags woord veranderen in een personage. Willie Wartaal brengt vaart, directheid en een gevoel voor de regel die een zaal meteen kan terugroepen. Het is geen klassieke rapformatie rond één frontman. Het is een botsing van vier werelden die elkaar genoeg ruimte geven om vreemd te blijven.

TAAL ALS INSTRUMENT.

Veel artiesten gebruiken woorden om een verhaal uit te leggen. De Jeugd gebruikt woorden óók als ritme, kleur en materiaal. Lettergrepen worden uitgerekt, spreekwoorden verbouwd en Engelse, Amsterdamse en zelfbedachte vondsten gaan zonder waarschuwing door elkaar. Daardoor kun je een nummer eerst grappig vinden en pas veel later merken hoe precies het in elkaar zit. Hun beste regels zijn niet alleen citeerbaar; ze veranderen de manier waarop luisteraars zelf praten. Dat is misschien hun grootste invloed: niet een geluid kopiëren, maar toestemming geven om taal losser te gebruiken.

VAN PARELS NAAR DE MACHINE.

Het debuut Parels Voor De Zwijnen uit 2005 bewees dat Watskeburt?! geen toevalstreffer was. De plaat is rauw, onstuimig en vol ideeën die soms sneller komen dan ze netjes kunnen worden uitgewerkt. Drie jaar later klinkt De Machine doelgerichter. De beats zijn zwaarder, de personages scherper en de groep begrijpt beter hoe een refrein en een clubzaal elkaar kunnen vinden. Toch verdwijnt de rommeligheid nooit helemaal. Juist dat kleine risico — het gevoel dat een nummer elk moment uit de bocht kan vliegen — blijft een essentieel deel van hun aantrekkingskracht.

STERRENSTOF EN EEN ANDERE KANT.

Op De Lachende Derde kwam Sterrenstof te staan, een nummer dat de speelse taal van De Jeugd koppelt aan echte melancholie. Het is groot genoeg voor een festivalweide, maar intiem genoeg om als herinnering te voelen. Daar werd duidelijk dat de groep meer kon dan provoceren of laten lachen. Achter de maskers en bijnamen zat een opmerkelijk gevoel voor verlangen, ouder worden en het ongemak van mensen die zich liever met humor verdedigen. Die emotionele dubbelheid zou op latere platen steeds vaker terugkomen.

ALTIJD EEN STAP OPZIJ.

Ja, Natúúrlijk!, Manon, Luek en Anders (Different) laten een band horen die weigert één succesvolle formule te herhalen. Soms staan melodie en pop vooraan, soms een vreemde beat of een lange observatie. In 2018 verschenen zelfs twee verschillende studioalbums. Waar veel groepen na een grote hit hun eigen stijl bewaken als een museumstuk, behandelt De Jeugd die stijl als een werkplaats. Alles mag worden gedemonteerd zolang de vier stemmen elkaar nog herkennen.

TWINTIG JAAR ZONDER NORMAAL TE WORDEN.

De ironie van hun naam werd met ieder jaar groter. De mannen die ooit als de jeugd van tegenwoordig werden gepresenteerd, werden langzaam een vaste waarde van de Nederlandse pop. Hun duizendste optreden vierden ze in 2019 in een uitverkocht Olympisch Stadion. In 2025 volgde een Edison Oeuvre Award. Zulke mijlpalen passen bij een instituut, maar de groep blijft klinken alsof institutionalisering precies het soort woord is waar ze onmiddellijk een absurd rijm voor zouden zoeken.

MODERNE MANIEREN.

Op Moderne Manieren uit 2023 hoor je geen nostalgische reconstructie van 2005. De productie is ruim, de stemmen zijn ouder en de humor weet dat tijd ondertussen een onderwerp is geworden. Toch blijft de kern intact: nieuwsgierigheid boven correctheid. De groep kan terugkijken zonder stil te staan. Misschien is dat waarom hun oudere platen op vinyl zo goed blijven werken. Je hoort niet alleen bekende singles, maar ook de details, zijpaden en kleine taalexperimenten die op een vluchtige afspeellijst gemakkelijk verdwijnen.

WAAROM HET BLIJFT.

De Jeugd van Tegenwoordig maakte Nederlandse hiphop niet groter door zich aan te passen. Ze maakten de ruimte groter door zichzelf serieus genoeg te nemen om niet serieus te hoeven klinken. Hun werk bewijst dat humor geen tegenstelling is van vakmanschap en dat speelsheid een vorm van precisie kan zijn. Achter iedere losse uitspraak zit timing; achter iedere ogenschijnlijke chaos zit een producer die precies weet wanneer de bodem moet wegvallen.

Ze maakten geen nieuwe straattaal om modern te klinken. Ze maakten een wereld waarin hun eigen taal de enige logische taal was.

Ontdek de muzikale context in HIP-HOP..

Foto: Luukopia / Wikimedia Commons (publiek domein).